رسانه مسئولیت اجتماعی:در خبرها خواندهاید برخی بانکهای خصوصی به گواه کارشناسان و نمایندگان مجلس در وضعیت نامناسب تورمی کشور نقشی مخرب داشتهاند. برخی از این بانکها در صفحات مجازی، خود را پیشتاز مسئولیت اجتماعی شرکتها در ایران میدانند و در ساخت مدرسه و حمایت از خانواده و … فعال هستند.
شرکتهای خودروسازی داخلی به گواه پلیس راهور اثر مخرب فراوانی در آلودگی هوا، مصرف بنزین و ایمنی نامناسب دارند.
اما برخی از این شرکتها خود را عهدهدار حفاظت از گونههای جانوری و ساخت مدرسه معرفی میکنند.
برای کارشناسان و مردم این چالش پیش میآید که اگر این شرکتها مسئولیت خویش در حوزه خود را به خوبی انجام میدادند بهتر از این نبود که فعالیتهای خیریهای انجام دهند؟
پاسخ مشخص است؛ قطعا اولویت با کارکرد صحیح و رفع اثرات منفی شرکت است و بعد رسیدن خیر شرکت به ابعاد دیگر اجتماعی و زیستمحیطی و … . اما مطالعات نشان میدهد سادهتر بودن فعالیتهای خیریهای نسبت به رفع اثرات منفی و مزایای جانبی سیاسی برای انجام پروژههای خیرخواهانه، شرکتها را به جای انجام به تعهدات اصلی خود به مسیرهای انحرافی در مسئولیت اجتماعی میکشاند.
در اینجا نقش سیاستگذار برای کاهش آسیبهای یک حوزه مشخص میشود؛ بیشینه کردن نقاط مثبت و کمینه کردن نقاط منفی.
در ایران سالهاست که سیاستگذاری مسئولیت اجتماعی به نقل محافل بدل گشته و دولتهای مختلف سیاستهای مختلفی برای حکمرانی مناسب این عرصه اتخاذ کردهاند، اما به نحو بایسته و شایسته نتیجهبخش نبوده است.
باید توجه داشت که شناخت وضعیت، آسیبشناسی دقیق و داشتن منطق پیشینی حکمرانی در هر عرصه از مقدمات سیاستگذاری است. به نظر میرسد دلیل شکست سیاستگذاریهای این حوزه توجه ناکافی به این سه موضوع است.
شناخت وضعیت، نتیجه شناخت انواع شرکتهای دولتی و شبهدولتی و خصوصی و اقتضائات هر یک از آنهاست.
شناخت و محاسبه دقیق اثرات منفی شرکتها در شرایط فعلی بر محیط زیست و جامعه، گام مهم دیگری در شناخت وضعیت تلقی میشود.
آسیبشناسی نیز نیازمند اشراف دقیق بر فرایندهای فسادزا و نمایشی در عرصه مسئولیت اجتماعی شرکتهاست.
باید معیار دقیقی از مسئولیت اجتماعی و تفاوت آن با کارهای خیریهای داشت تا بتوان با مقایسه آن با وضعیت فعلی آسیبشناسی دقیقی ترسیم کرد.
در نهایت نیز منطق حکمرانی به تنظیم روابط مناسب بخش خصوصی و بخش دولتی و بخش مردمی میپردازد تا نقش هر یک از این اضلاع در مدل حکمرانی مسئولیت اجتماعی مشخص شود.
باید توجه کرد که هیچ یک از این اضلاع نمیتواند جای دیگری را بگیرد و حکمرانی، نتیجه همنشینی مناسب این سه ضلع و نه کنار زدن سایر اضاع به نفع خویش است.
در نهایت به خاطر بسپاریم، مسئولیت اجتماعی برای رفع اثرات منفی خود به تداوم نسل بشر و منافع نسلهای آینده میاندیشد؛ برای آینده بهتر فرزاندنمان، منابع آن را با هزینه در امور روزمره و جاری تمام نکنیم.*دکتر سینا شیخی. پژوهشگر مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی
