تحریریه رسانه مسئولیت اجتماعی: در روزهای اخیر، تصاویری از هواداران تیم ملی ژاپن در بازیهای جامجهانی ۲۰۲۶، صدرنشین اخبار تحسینبرانگیز جهان شد. راز آن کیسههای پلاستیکی آبیرنگی که در لحظات شادی و گل زدن در هوا میرقصیدند، زمانی فاش شد که سوت پایان بازی به صدا درآمد. در حالی که سکوها خالی میشد، ژاپنیها، از پیر و جوان تا حتی هواداری روی ویلچر، باقی ماندند تا با همان کیسهها، استادیوم را از زباله پاک کنند.
این نظم و مسئولیتپذیری به سکوها محدود نشد؛ بازیکنان تیم ملی ژاپن نیز با رختکنی کاملاً تمیز و مرتب، صحنهای را رقم زدند که کارمندان استادیوم را در بهت و حیرت فرو برد. این رفتار، که در رسانهها به عنوان «فرهنگ مثالزدنی ژاپنی» بازتاب یافت، نمادی از یک مسئولیت اجتماعی نهادینه شده در فضای عمومی است.
اما این سکه روی دیگری هم دارد که اخیراً مورد توجه فدراسیون جهانی فوتبال (فیفا) قرار گرفته است. فیفا با انتشار تصویری ساخته شده با هوش مصنوعی از یک مرد هوادار ژاپنی که روی کاناپه لم داده در حالی که زنی در حال شستن ظرفهاست، تلنگری تاملبرانگیز زد: «لطفاً در خانه هم انجام دهید.»
این پست که با الهام از پوسترهای متروی توکیو منتشر شد، به یک چالش بزرگ در جامعه ژاپن اشاره دارد: «کار بدون مزد در خانه». آمارها نشان میدهد مردان ژاپنی در سطح بینالمللی جزو کسانی هستند که کمترین زمان را صرف کارهای خانه میکنند. اینجاست که مفهوم مسئولیت اجتماعی با یک پرسش جدی روبرو میشود؛ آیا رفتاری که در ویترینهای جهانی (مثل استادیوم) ستایش میشود، در شخصیترین واحد اجتماع، یعنی خانواده، نیز جاری است؟
واقعیت این است که مسئولیت اجتماعی، زمانی به معنای واقعی خود نزدیک میشود که یک «زیست اخلاقی یکپارچه» باشد. تمیز کردن سکوهای ورزشگاه یک رفتار مدنی ارزشمند است، اما عدالت و همدلی در تقسیم کارهای خانه، همان حلقه مفقودهای است که میتواند این فرهنگ تحسینبرانگیز را کامل کند.
اما سوال اینجاست؛ آیا وقت آن نرسیده که استانداردهای اخلاقیمان در فضای عمومی را به درون خانههایمان نیز دعوت کنیم؟
