به گزارش رسانه مسئولیت اجتماعی: همزمان با برگزاری بیست و پنجمین نمایشگاه بینالمللی رنگ، رزین، پوششهای صنعتی، مواد کامپوزیت و صنعت آبکاری (IPCC) در تهران، یک سخنرانی تخصصی با محوریت مسئولیت اجتماعی شرکتها برگزار شد. این سخنرانی توجه حاضران را به یکی از چالشهای پنهان و جدی صنعت یعنی آسیبها و خطرات فلزات سنگین، بهویژه سرب، بر سلامت انسان و محیط زیست معطوف کرد.
زهرا رنجبر، استاد دانشگاه، در این سخنرانی با عنوان «فلزات سنگین در پوشرنگ و پوشش؛ چالشهای پنهان و سلامتی انسان»، ضمن برشمردن ویژگیهای فیزیکی سرب (مانند چگالی و جرم اتمی بالا، غیرقابل تجزیه بودن و سمیت زیستی بالا)، ابعاد فاجعهبار آلودگی با این فلز سمی را تشریح کرد.
آمار تکاندهنده و عوارض جبرانناپذیر
به گزارش رسانه مسئولیت اجتماعی، در این سخنرانی با ارائه آمارهای تکاندهنده سازمان بهداشت جهانی (WHO)، بر لزوم اقدام فوری در مقابله با آلودگی سرب تأکید شد:
۱.۵ میلیون نفر مرگومیر سالانه: بر اساس آمار WHO، سالانه حدود ۱.۵ میلیون نفر در سراسر جهان به دلیل قرارگیری در معرض سرب در محیط زیست، جان خود را از دست میدهند.
عوارض سیستمی گسترده: ورود سرب به بدن منجر به طیف وسیعی از مشکلات جدی میشود؛ از جمله آسیبهای کلیوی، مغزی، قلبی و شنوایی. همچنین این فلز سمی باعث فشار خون بالا و کمخونی (از طریق مهار آنزیمهای خونسازی) و نیز اختلالات عصبی و تأثیرات مخرب عصبی-رفتاری میشود.
خطر ویژه برای کودکان: کودکان زیر ۶ سال آسیبپذیرترین گروه در معرض هستند، بهگونهای که قرارگیری آنها در معرض سرب میتواند منجر به کاهش ۵ تا ۱۰ درصدی ضریب هوشی (IQ) و افزایش ریسک ابتلا به اوتیسم شود.
منابع آلودگی و ضرورت قانونگذاری
رنجبر منابع عمده آلودگی با سرب را به شرح زیر دستهبندی کرد:
محیط زیست: آلودگی هوا، خاک، آبهای زیرزمینی و تنوع زیستی.
محصولات: پوشرنگ و پوششها (بویژه با فرسایش و تولید گردوغبار)، لولههای سربی آب، قوطیهای کنسرو، جلادهندهها و اسباببازیهای حاوی سرب.
این متخصص با انتقاد از وضعیت موجود، خاطرنشان کرد که اگرچه سازمان بهداشت جهانی میزان مجاز سرب در کشورها را مشخص کرده، درصد بالایی از کشورهای حاشیه خلیج فارس و آفریقایی فاقد قانون مشخص در این زمینه هستند. همچنین، تحقیقات نشان میدهد که غلظت سرب در پوشرنگهای کشورهای آسیایی بالاتر است.
متأسفانه، در کشور ما هیچ سطح ایمنی (Safe Level) برای استفاده از سرب وجود ندارد، در حالی که رنگهای سربدار تنها به دلایلی نظیر افزایش دوام، رنگپذیری بهتر و خشک شدن سریعتر استفاده میشوند.
اقدام برای آینده: گذار به رنگهای بدون سرب، یک مسئولیت اجتماعی
سخنران تأکید کرد که جلوگیری از این آسیبها نیازمند یک اقدام همهجانبه با محوریت مسئولیت اجتماعی (CSR) است. وی به اقدامات پیشگیرانه جهانی اشاره کرد:
آگاهیبخشی عمومی: تعیین «هفته پیشگیری از مسمومیت با سرب» توسط WHO و همکاری با سازمانهای مردمنهاد.
تقویت زیرساختها: توسعه بستههای فنی و تقویت مراکز سمشناسی برای تشخیص سریع سرب.
در پایان، رنجبر با یک فراخوان عملی، صنعت رنگ و پوشش را به حرکت در مسیر مسئولیت اجتماعی دعوت کرد: «استفاده از رنگهای بدون سرب از نظر فنی و اقتصادی کاملاً امکانپذیر است. این اقدام نه تنها منجر به کاهش جدی خطرات سلامت عمومی میشود، بلکه امکان حضور در بازارهای جهانی را نیز برای کشورمان میسر میسازد و به معنای تعهد صنعت به سلامت جامعه و نسلهای آینده است.»
