✍محمد سلگی
رئیس اداره مسئولیت پذیری اجتماعی سازمان خدمات و مشارکت های اجتماعی شهرداری تهران
مسئولیت اجتماعی یکی از مفاهیم بنیادین توسعه پایدار است که نقش کلیدی در پیوند میان رشد اقتصادی، رفاه اجتماعی و حفاظت از محیط زیست ایفا می کند. در این میان، شهرداری ها به عنوان اصلی ترین نهادهای مدیریت شهری، نقشی محوری در نهادینه سازی مسئولیت اجتماعی و تحقق شهر پایدار دارند. تحولات شتابان شهری، رشد جمعیت و فشار بر منابع طبیعی، ضرورت بازنگری در شیوه های مدیریت شهرها را دوچندان کرده است. در چنین شرایطی، مسئولیت اجتماعی دیگر یک انتخاب دواطلبانه نیست، بلکه به ضرورت راهبردی برای سازمان ها و نهادهای عمومی به ویژه شهرداری ها تبدیل شده است. شهرداری پایدار، مفهومی است که در تصمیم گیری ها نه تنها بر اساس ملاحظات اقتصادی، بلکه با توجه به آثار اجتماعی و فرهنگی و محیط زیستی انجام می شود. شهرداری ها به عنوان نزدیکترین نهاد حاکمیتی به شهروندان، مسئولیت اجتماعی گسترده ای بر عهده دارند که شامل موارد ذیل است: ۱. حفاظت از محیط زیست شهری ۲. تقویت مشارکت اجتماعی ۳. توسعه فرهنگی و اجتماعی ۴. تحقق عدالت اجتماعی ۵. حمایت از اقشار آسیب پذیر ۶. شفافیت و پاسخگویی ۷. توسعه اقتصادی پایدار
مسئولیت اجتماعی چه در سطح فردی و چه در سطح سازمانی، مبتنی بر ایجاد توازن میان منفعت اقتصادی و پایداری محیط و جامعه است. در این چهارچوب، مسئولیت اجتماعی سازمانی ابزاری برای دستیابی به توسعه ای متوازن و پایدار محسوب می شود لذا با تکیه بر شفافیت عدالت، پایداری و مشارکت شهر تهران می تواند شهر تاب آورتر، سالم تر و هماهنگ با نیاز های شهروندان با ایجاد فرصت های برابر همه ساکنان باشد. بنابراین پیاده سازی یک چهارچوب موثر می تواند منجر به افزایش رضایت شهروندان، کاهش فساد و افزایش کارآمدی شود. برای دستیابی به این امر مهم لازم است سازوکاری مناسب در نظر گرفته شود که ارائه گزارش پایداری و نظارت مستمر بر عملکرد و بازبینی در نگرش یکی از بهترین روش هاست و همچنین مهمترین موضوعی که در آینده دبیرخانه مسئولیت اجتماعی شهرداری تهران را به سمت بین المللی شدن حرکت می دهد؛ ارائه گزارش پایداری با نگاهی کاملا تخصصی و مطابق با استاندارد های بین المللی است. شش اصل پایه و بنیادین وجود دارد که می تواند محور کلیدی برای مدل عملیاتی این موضوع باشد: ۱. شفافیت و پاسخگویی ۲. عدالت و دسترسی برابر ۳. پایداری محیط زیستی ۴. نوآوری و مشارکت مدنی ۵. مدیریت بودجه و مبارزه با فساد ۶. سلامت و ایمنی شهری. ارائه گزارش های منسجم و دقیق از سازمان ها و شرکت ها بر اساس منشور مسئولیت اجتماعی و نظارت بر چگونگی تحقق این مهم جایگاه علمی و اجرایی دبیرخانه مسئولیت اجتماعی شهری را به عنوان نهادی پیشرو در این عرصه تثبیت خواهد نمود.
دبیرخانه مسئولیت اجتماعی در شهرداری تهران در صدد است تا بستر مناسبی برای ارتقای مشارکت شهروندی با هدف افزایش نرخ مشارکت شهروندان در تصمیم گیری های مرتبط با مسئولیت اجتماعی را فراهم نماید. همچنین یکی از مهمترین وظایف این دبیرخانه ایجاد افزایش تاب آوری شهر در برابر بحران هاست؛ که با توجه به شبکه منسجم از بنگاه های اقتصادی و علاقه شهروندان به انجام مسئولیت اجتماعی فردی خویش نسبت به جامعه در مواقع ضروری می توان در این خصوص برنامه ریزی نسبتا دقیقی را ارائه نمود. کانون های محلی می تواند به عنوان یکی از مهمترین بازیگران ژئوپلیتیک محلی در این عرصه باشد.
