نویسنده : جرمی مون
مترجم : محمد شهرابیفراهانی
معرفی :
مسئولیت اجتماعی شرکتی (CSR) مفهومی است که در سالهای اخیر در سطح دنیا و البته ایران رواج زیادی یافته است. طی جلساتی که با مدیران کسبوکارها در صنایع مختلف، درباره مسئولیت اجتماعی داشتهام، دریافتهام که در فضای کسبوکارهای ایرانی جای نگرشهای تحلیلی، ساختارمند، و کلان درباره CSR خالی است. عمده اقداماتی که در ایران در این زمینه انجام شده، مبتنی بر نوعی نگاه فرعی، کوتاهمدت، و پراکنده بوده است. از همین رو، مدتها به دنبال کتابی بودم که این جای خالی را در بین مدیران و فعالان این عرصه پر کند. کتاب «مسئولیت اجتماعی شرکتی: معرفی مختصر و مفید»، که انتشارات آکسفورد آن را چاپ کرده، یکی از کتابهای مفید برای ارتقاء نگاه به مسئولیت اجتماعی در میان کسبوکارها است. همانطور که از نام این کتاب پیداست، نویسنده سعی کرده در این کتاب، به نحوی موجز و خلاصه، بیشترین اطلاعات را درباره CSR پیشِروی مخاطب بگذارد. با وجود این اختصار، نویسنده با نگاهی کلان، به خوبی جنبههای متفاوت موضوع، مانند سیر تاریخی، بحثهای میان منتقدان و طرفداران CSR، وضعیت بینالمللی، و آینده آن را واکاوی کرده است.
مقدمه:
مفهومی ضد و نقیض توصیف می شود. این افراد به مجموعه ای از موارد بی مسئولیتی شرکت ها اشاره می کنند: از انفجار یونین کاربیدز بوپال ( ۱)تا کلاه برداری اِنرون ( ۲) ؛ از فساد زیمنس ( ۳)تا فاجعه نشت نفت BP، از اثرات منفی کسب وکارها بر تغییرات آب وهوایی تا بی مسئولیتی بخش مالی، و بسیاری موارد مشابه دیگر.
اقتصاددان برنده جایزه نوبل، میلتون فریدمن، که برجسته ترین پرچمدار تفکر آدام اسمیت درعصر جدید است، CSR را « نظریه ای از پایه ویران کننده » توصیف کرده است. فریدمن و پیروانش CSR را منحرف کننده ی کسب وکار از هدف اجتماعی اصلی آن، یعنی حداکثرکردن سود برای سهام داران شرکت، می دانند. آن ها این گونه استدلال می کنند که کسب وکارها از طریق سودآوری، مهم ترین کمک اجتماعی را انجام می دهند. کمکی که به واسطه ایجاد اشتغال، پرداخت مالیات و پاسخ موثر به تقاضای کالاها و خدمات مشتریان است.
فریدمن، مانند وزیر سابق کار ایالات متحده، رابرت رِیک ( ۴) ، و افراد بسیار دیگری از سیاست مداران چپ، CSR را مخل، یا مانع، مسئولیت های دولت می دانند.
در سایه چنین اتفاق نظر ظاهری درباره خطرات CSR، ممکن است فردی از خود بپرسد که چرا CSR، حتی به اندازه یک معرفی مختصر، ارزشمند است. من قصد دارم نشان دهم که CSR به طور فزاینده ای تبدیل به بخش مهمی از فهم ما از روابط جامعه-کسب وکار شده است.
