به گزارش رسانه مسئولیت اجتماعی: هند اگرچه با شتابی خیرهکننده به جرگه قدرتهای برتر انرژی خورشیدی پیوسته است، اما اکنون با چالش بزرگی به نام انباشت میلیونی ضایعات پنلهای خورشیدی روبروست؛ بحرانی که در صورت عدم مدیریت زیرساختی، میتواند موفقیتهای اقتصادی و زیستمحیطی این کشور را تا سال ۲۰۴۷ با تهدیدی جدی مواجه کند.
رشد شتابان ظرفیت خورشیدی در هند
هند به عنوان سومین تولیدکننده بزرگ انرژی خورشیدی در جهان، دوران درخشانی را در بهرهگیری از انرژیهای پاک تجربه میکند. با تکیه بر حمایتهای دولتی و تخصیص یارانههای گسترده، این کشور توانسته است ظرفیت قابل توجهی را به شبکه سراسری خود تزریق کند. طبق آمارهای موجود، در دهه اخیر بیش از ۲.۴ میلیون خانوار هندی به استفاده از پنلهای خورشیدی روی آوردهاند که این تحول موجب شده بیش از ۲۰ درصد ظرفیت انرژی هند از خورشید تأمین شود؛ اقدامی که نقشی کلیدی در کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی و بهبود کیفیت هوا داشته است.
بحران مدیریت ضایعات و چالشهای زیستمحیطی
با این حال، این رشد سریع پیامدهایی نیز به همراه داشته است. یکی از اصلیترین معضلات، مدیریت زبالههای ناشی از پنلهای فرسوده است. هند در حال حاضر فاقد بودجه و زیرساختهای صنعتی لازم برای مدیریت اصولی این ضایعات است. بر اساس گزارشهای کارشناسی، حجم ضایعات خورشیدی این کشور که در سال ۲۰۲۳ حدود ۱۱۰ هزار تن برآورد شده، تا سال ۲۰۳۰ به بیش از ۶۰۰ هزار تن و تا سال ۲۰۴۷ به رقم تکاندهنده ۱۲ میلیون تن خواهد رسید.
عدم مدیریت صحیح این حجم از پسماند که حاوی فلزات سنگین و گرانبهایی نظیر نقره و مس است، میتواند منجر به نفوذ مواد سمی به آبهای زیرزمینی و زنجیره غذایی شود. در حال حاضر فرآیند بازیافت در هند عمدتاً به صورت غیررسمی و در ابعاد کوچک انجام میشود که موجب هدررفت منابع ارزشمند میگردد.
ضرورت سرمایهگذاری در زیرساختهای بازیافت
مقابله با این بحران نیازمند یک نقشه راه دقیق و سرمایهگذاری کلان است. برآوردها نشان میدهد هند برای مدیریت بهینه این پسماندها در دو دهه آینده، به ایجاد دستکم ۳۰۰ مرکز بازیافت پیشرفته با سرمایهگذاری بالغ بر ۴۷۸ میلیون دلار نیاز دارد. این مراکز باید توانایی استخراج مواد استراتژیک مانند سیلیکون و نقره را داشته باشند تا راندمان بازیافت ارتقا یابد.
فرصتهای اقتصادی در دل یک تهدید
با وجود ابعاد نگرانکننده این بحران، بازیافت پنلهای خورشیدی میتواند به یک فرصت اقتصادی بزرگ مبدل شود. بکارگیری فناوریهای نوین در استخراج مواد اولیه از پنلهای قدیمی، نه تنها ۳۸ درصد از مواد را به چرخه تولید بازمیگرداند، بلکه از انتشار حدود ۳۷ میلیون تن کربن نیز جلوگیری میکند. تحقق این هدف مستلزم حرفهایسازی بخش بازیافت در دهه پیش رو و مسئولیتپذیری تولیدکنندگان در قبال کل چرخه عمر محصولاتشان است.
چشمانداز جهانی و آینده پایدار
معضل زبالههای خورشیدی منحصر به هند نیست و قدرتهایی نظیر چین و آمریکا نیز با چالشهای مشابهی دست و پنجه نرم میکنند. با این حال، هند برای حفظ جایگاه خود به عنوان پیشرو در انرژیهای پاک، ناگزیر به تدوین مقررات نظارتی دقیق و توسعه صنعت بازیافت است. مدیریت صحیح این فرآیند، کلید پایداری زیستمحیطی و شکوفایی اقتصادی هند در مسیر توسعه سبز خواهد بود./عصر ایران
