«رسانه مسئولیت اجتماعی»- مریم شقاقی:چرا مطالبات زنان به خواسته محوری اعتراضات اخیر در کشور تبدیل شده است؟آیا به مسئولیت اجتماعی در مقابل زنان عمل شده است؟مهم ترین مطالبات امروز زنان ایران چیست؟
اینها سوالاتی است که نیاز به واکاوی و بررسی جامعه شناختی دارد. سوالاتی که بیش از هر زمان دیگری نیاز به واقع گرایی و دوری از گمانه زنی آرمانی دارد.
در مرحله نخست باید به این سوال پاسخ داد که مهم ترین مطالبات زنان جامعه ایران چیست وآیا مسئولان نسبت به این مطالبات جدیت و اهتمام داشته اند یا خیر.
بدون تردید مهم ترین مطالبه زنان جامعه ایران مشارکت در تصمیم گیری درباره سرنوشت آنهاست. اتفاقی که در بسیاری از جوامع امروز جهان اتفاق افتاده و زنان موفق شده اند در ساحت های مختلف اجتماعی،فرهنگی،اقتصادی و سیاسی دارای جایگاه باشند.
مصداق بارز این موضوع افزایش رهبران سیاسی زن در بین کشورهای جهان است. در اغلب انتخاباتی که در کشورهای غربی برگزار می شود یک یا چند کاندیدای زن برای مدیریت جامعه وجود دارد که نشان می دهد زنان در جوامع مختلف برای بیان مطالبات خود جدی تر از همیشه هستند و به دنبال به دست آوردن مناصب سیاسی هستند تا مطالبات خود را عینیت ببخشند.
مطالبه مهم دیگر زنان ایران داشتن شغل،درآمد و استقلال اقتصادی است. بدون تردید این موضوع یکی از مهم ترین مطالبات زنان در جامعه ایران است. این در حالی است که در اغلب کشورهای جهان زنان در مناسبات اقتصادی جامعه نقش پررنگی دارند و علاوه بر اینکه دارای شغل هستند از درآمد قابل قبولی نیز برخوردار هستند.
هنگامی که زنان ایرانی احساس می کنند از وضعیت اقتصادی مناسبی برخوردار نیستند و تلاشی نیز برای پاسخ گویی به این مطالبه آنها صورت نمی گیرد نسبت به وضعیت خود معترض می شوند وآن را در خیابان ها عنوان می کنند.
از سوی دیگر بسیاری از زنان جامعه مادر هستند و نگران وضعیت آینده فرزندان خود هستند.اقتصاد ایران در سال های اخیر وضعیت خوبی نداشته و دچار بی ثباتی،تورم و گرانی های افسارگسیخته بوده است.به همین دلیل فشار اقتصادی به درون خانواده ها وارد شده و زنان جامعه را نسبت به وضیعت آینده فرزندان خود حساس و نگران کرده است.
در نتیجه باید بخش عمده ای از دلایل محور قرار گرفتن مطالبات زنان در اعتراضات اخیر را اقتصادی عنوان کرد. این در حالی است که مسئولیت اجتماعی دولت و مجموعه تصمیم گیران جامعه در این زمینه به خوبی انجام نشده و بلکه اگر واقع بینانه به موضوع نگاه کنیم در اولویت های نخست دولت ها نیز قرار نداشته است.
مطالبه دیگر زنان جامعه که از اهمیت زیادی برخوردار است حفظ کرامت انسانی و منزلت اجتماعی آنها است. این در حالی است که در ماه های اخیر فیلم ها و عکس هایی از برخورد با زنان و دختران منتشر می شد که نه تنها متناسب با منزلت اجتماعی زنان نبود و بلکه بی احترامی و نادیده گرفتن حقوق انسانی آنها مشهود بود.
به همین دلیل باید یکی از مطالباتی که زنان جامعه را به کف خیابان ها کشانده تلاش برای به دست آوردن کرامت انسانی و منزلت اجتماعی خود قلمداد کرد.
سوال دیگری که باید در این مقطع زمانی به آن پاسخ داد این است که چرا مطالبات زنان به موضوع محوری اعتراضات اخیر تبدیل شده است؟
در پاسخ به این سوال باید عنوان کرد درگذشت مهسا امینی بسیاری از مطالبات پنهان زن ایران را بیدار کرد و باعث شد زن ایران برای مطالبه گری درباره زندگی خود به خیابان بیاید و مطالبات خود را فریاد کند.
نکته مهم در این زمینه این است که مسئولیت اجتماعی در مقابل زنان در جامعه ما به خوبی اعمال نشده و امروز زنان با مطالبات انباشته شده ای مواجه هستند که چاره ای به جز بیان آن در خیابان ها پیدا نکرده اند.
این در حالی است که زن ایرانی به دلیل ارتباط با زنان جوامع دیگر از وضعیت زندگی آنها اطلاع پیدا کرده و با مقایسه وضعیت زندگی خود با زنان جوامع دیگر به این نتیجه رسیده که در وضعیت مطلوبی قرار ندارد و تاکنون پاسخ قانع کننده ای به خواسته های آنها داده نشده است.
شعار«زن زندگی آزادی» که به شعار محوری اعتراضات اخیر تبدیل شده به خوبی خواسته های زنان جامعه را نشان می دهد. زنان جامعه ایرانی فارغ از هر گونه جناح بندی های سیاسی و فکری به دنبال مفهوم واقعی زندگی است و این مهم ترین مطالبه ای است که امروز دنبال می کند.
از سوی دیگر زن ایران به دنبال این است که با آزادی و داشتن حق انتخاب زندگی کند. آزادی فرهنگی،اجتماعی،اقتصادی و سیاسی.
در این زمینه برخی تعمدأ و یا سهوأ تلاش می کنند اهداف این شعار را منحرف کنند و آن را به شکلی نشان بدهند که خواسته اصلی زنان نیست و بلکه از بیرون جامعه زنان به آنها القا شده است.
این در حالی است که این شعار سال ها با زنان جامعه بوده و زنان با این مطالبات زندگی کرده اند و در شرایط کنونی که فرصت برای بروز آن پیدا شده آن در خیابان ها فریاد می کنند.
واقعیت این است که جامعه و مسئولان به خوبی مسئولیت اجتماعی خود را نسبت به زنان و مطالبات آنها انجام نداده اند.
نکته قابل تأمل در این زمینه این است که هیچ نماینده زنی که مطالبات واقعی زنان جامعه را در حاکمیت نمایندگی کند وجود ندارد و به همین دلیل زنان جامعه راه را در این دیده اند که مطالبات خود را در خیابان فریاد کنند.
زنان هر جامعه بخش مهمی از توسعه و پیشرفت یک جامعه به شمار می روند و به دلیل نقشی که برای تربیت فرزندان برعهده دارند دارای مطالباتی هستند که این مطالبات باید جزئی از مسئولیت اجتماعی دولت ها قرار داشته باشد.
