رسانه مسئولیت اجتماعی: شرکت های تولیدی و خدماتی معمولا دستاوردهای ویژه و مهمی دارند و سعی میکنند با تولید کالا و خدمات بیشتر و بهتر به سود بیشتر برسند و سهامداران را راضی و خوشحال کنند. این شرکتها میکوشند با توسعه کسب و کارشان، شغل بیشتری برای بیکاران ایجاد کنند و کالاهایی تولید و نیازهای مشتریان را برطرف کنند. در عین حال، برخی شرکت ها با کارکنان خود مثل ماشین رفتار میکنند و این تصور در بین مدیران این شرکتها وجود دارد که این کارکنان به پولی که در ازای کار می گیرند محتاجند و اگر شرکتشان آنها را استخدام نمی کرد، آنها قادر به یافتن کاری نبودند.
این دسته از شرکت ها توجهی به محیط زیست ندارند و ضایعات شرکتهایشان، آسیب های جدی به محیط زیست وارد میکند. برخی دیگر نیز اطلاعات کاربران شان را در ازای پول نه برای فروش محصول، بلکه به سیاستمدارانی می فروشند که می خواهند با استفاده از اطلاعات شخصیشان، آنها وادار کنند به نامزدهای مورد نظرشان رای بدهند.
گزارشهای تحقیقی نشان می دهد که برخی مدیران شرکتها از مسئولیتهای اجتماعی (Corporate social responsibility) طفره میروند و اعتقادی به استفاده از مسئولیت اجتماعی یا (CSR) ندارند.
برای آشنایی با مسئولیت اجتماعی شرکتها، ضمن شرح کوتاهی از مفهوم آن، برای روشن شدن ابعاد آن، پرسش هایی مطرح کرده و به آن پاسخ دادهایم.
مسئولیت اجتماعی شرکتها چیست؟
اگر در گذشته شرکت ها خود را مسئول افزایش سوددهی و راضی نگهداشتن سهامداران میدانستند اکنون با جهانی شدن و افزایش رقابت، شرکتها سعی دارند تا علاوه بر توجه به بهبود عملکرد اقتصادی، به عنوان عضوی از جامعه مسئولیت خود را انجام دهند.
هر شرکتی علاوه بر تولید محصول یا ارائه خدمتی، باید مسئولیت تاثیرات و پیامدهای انسانی و زیست محیطی تولیدات خود را بپذیرد. به تعبیر دقیقتر مسئولیت اجتماعی، اخلاق کسب و کار است و آن بخش از مسئولیتهایی است که هر شرکتی در قبال جامعه و محیط زیست بر عهده دارد.
در حال حاضر موسسات و شرکتهایی موفق هستند که اجتماع از آنها با خرید محصول تولیدی یا خدماتی حمایت کند، اما جلب نظر جامعه در صورتی امکانپذیر است که شرکت هم به مسئولیتهای اخلاقیاش در قبال جامعه عمل کند.
در ظاهر، مسئولیت اجتماعی فراتر از منافع اقتصادی و فنی شرکتهاست ولی نتایج آن تاثیر انکار ناپذیری بر منافع و شهرت شرکتها دارد.
مسئولیت اجتماعی شرکت ها چه حوزه هایی را در بر میگیرد؟
گسترده مسئولیت اجتماعی بسته به فعالیت شرکتها متنوع است اگر چه بخشی از این مسئولیتها در بین همگان مشترک است. کارکنان شرکت، تامین کنندگان مواد اولیه و خدمات، منطقه محل فعالیت، محیط زیست و … همه جزو محدوده مسئولیت اجتماعی قرار دارند.
آیا پایبندی به مسئولیت اجتماعی برای شرکت سود هم به همراه دارد؟
بلی. پژوهشها نشان داده است که اگر به عنوان نمونه شرکتی به مسئولیت اجتماعیاش مثلا در زمینه محیط زیست عمل کرده و کالایی سازگار با محیط زیست تولید کرده، مشتریان با رغبت بیشتر کالاهای این شرکت را می خرند و به مرور به مشتریان وفادار شرکت تبدیل می شوند. فروش بیشتر محصول در فضای پر رقابت به معنی افزایش سوددهی است.
آیا مزیت رقابتی هم برای شرکت ایجاد می کند؟
وقتی شرکت به عنوان یک کسب و کار مسئول شناخته می شود، یک مزیت رقابتی برای شرکت ایجاد میشود که تمایل مشتریان برای خرید محصولات و استفاده از خدمات شرکت بیشتر میشود. بنابر پژوهشها مشتریان نه تنها به خرید از شرکتهای مسئول، علاقمندند بلکه اصرار دارند که حتما کالا و خدمات شرکت مسئول را بخرند.
این مزیت می تواند به شرکت برای افزایش سهم بازار و توسعه آن در مقابل رقبا کمک کند.
کسب و کارهایی که به سلامت و رفاه جامعه کمک میکنند و با رعایت مسئولیت اجتماعی خود، به این عنوان در جامعه شناخته میشوند همواره در بین رقبا دست بالاتر دارند و تعهدشان به مسئولیت اجتماعی آنها را تبدیل به برندی قابل اعتماد میکند.
مسئولیت اجتماعی شرکت ها چه نقشی در کاهش هزینه ها دارد؟
اگر شرکت برنامه دقیقی برای کاهش استفاده مواد اولیه و در نتیجه پسماند کمتر داشته باشد ضمن این که محیط زیست را آلوده نمیکند بلکه میتواند به کاهش هزینه تولید منجر شود. علاوه بر این، برخی از شرکت های مسئول، با فروش پسماند میتوانند بخشی از هزینههای تولید را جبران کنند.
به عنوان نمونه شرکت مسئول می تواند ضمن افزایش بهرهوری، با خاموش کردن لامپها و تجهیزات دیگر برقی در زمانی که شرکت تعطیل است، هم هزینهها را کاهش دهد و هم به محیط زیست کمک کند.
سهم مسئولیت اجتماعی در حفاظت از محیط زیست چیست؟
هر شرکت در مقابل محیطی که فعالیت دارد، مسئول است و آنجا همانند خانهاش به حساب میآید، بنابر این، همواره باید با اجرای برنامه های کاهش آسیبهای احتمالی بر محیط زیست، مسئولیتش را به عنوان شهروندی مسئول ادا کند. محصولی تولید کند که با محیط زیست سازگار باشد، از موادی استفاده کند که قابل بازیافت باشد، از تامین کنندگان محلی خرید کند که بواسطه آن در سوخت و هزینههای حمل و نقل صرفهجویی شود.
از همه مهمتر برنامه جامعی برای کنترل سیستم مدیریت زیست محیطی داشته باشد و مدام، با استفاده از فناوری روز، از میزان آلایندههای احتمالی و پسماندها بکاهد.
چطور شرکت در مقابل مشتریانش مسئولیت اجتماعی اش را انجام می دهد؟
به قول معروف “آنچه برای خود نمیپسندی برای دیگران مپسند.” شرکتهای دارای مسئولیت اخلاقی همواره توجه ویژهای به مشتریان خود دارند. اطلاعات دقیق و درستی از محصول را در اختیار مشتری قرار میدهند. در برشور یا برچسب محصول به طور ساده و سرراست، ویژگیهای محصول را شرح میدهند. اگر ایراد در محصولی وجود داشته باشد، بدون هیچ عذر و بهانهای مسئولیت آن را میپذیرند و اگر قرار بر تعویض یا رفع ایراد است، سریع این کار را انجام میدهند. نتیجه این رفتار هم ساده است، مشتری شما همواره محصول شما را می خرد و پاداش این رفتار، پیدا کردن مشتری وفادار است که سرمایه هر شرکتی است.
پژوهشها نشان میدهد که محصول خوب تولید شده از سوی یک شرکت مسئول در کنار یک مشتری وفادار برگ برنده هر شرکتی در دنیای امروز است که خریداران و مشتریان دارای قدرت انتخاب زیادی هستند.
غیر از مشتریان شرکت، گروهی از تامین کنندگان نیز هستند که مواد اولیه را تامین میکنند، مسئولیت اجتماعی شرکت در مقابل آنها چیست؟
هر شرکتی در منطقه ای کار می کند و مسئولیت اخلاقی شرکت است که مواد اولیهاش را از منابع محلی تامین کند. این کار همانطور که گفتیم ضمن کاهش آلایندگی، به بازارهای محلی کمک میکند تا اقتصادیتر شوند.
ضمن این که مدیران شرکت باید مراقب باشند که تامین کنندگان مواد اولیه و ارائه دهندگان خدمات، شرکتهایی باشند که مسئولیت اجتماعی را در برابر نیروی کار و مسائل زیست محیطی و … رعایت میکنند. در غیر این صورت شرکت شما، همواره در خطر بدنامی قرار دارد و ممکن است بیتوجهی به این مسائل اعتبار شرکت را خدشه دار کند.
سهم مسئولیت اجتماعی در مناطق کوچک محلی چقدر است و شرکت چگونه میتواند آن را انجام دهد؟
شرکتی که در منطقه ای فعالیت میکند میتواند بخشی از نیروی کار و مواد اولیهاش را از منطقه تامین کند، این کار علاوه بر کمک به اقتصاد منطقه، کمک مردم و مقامات محلی را به همراه دارد و به حسن شهرت شرکت کمک میکند. علاوه براین، شرکتهای مسئول باید همواره در پی فرصت باشند تا فعالیتهای عام المنفعه محلی کمک کنند. این کار به طور غیرمستقیم ضمن ارائه چهرهای انسانی از شرکت، به سوددهی بیشتر شرکت کمک میکند. به عنوان مثال اگر شرکتی محصولات غذایی تولید میکند در مواقعی از سال بخشی از محصولش را رایگان در اختیار افراد بیبضاعت قرار دهد یا با اختصاص بخشی از درامد حاصل از فروش، در ساخت درمانگاه یا ورزشگاه و … مشارکت کند.
کارکنان هر شرکت، بخش مهمی از سرمایه شرکت به حساب میآیند، مسئولیت اجتماعی شرکت در مقابل همراهان همیشگی اش چیست؟
شرکت میتواند با شفاف کردن روند استخدام و پرداخت حقوق به کارکنان اطمینان بدهد که روند جذب نیرو و ارتقاء بر اساس شایسته سالاری است و این یعنی کارکنان، همواره خود را بخشی از شرکتی میدانند که با توسعه فعالیتهایش، سهم بیشتری نصیبشان میشود. علاوه بر این، درگیر کردن کارکنان در وضعیت شرکت و فرصت ارائه پیشنهاد و انتقاد میتواند ضمن بهبود وضعیت شرکت، به وفاداری کارکنان بیفزاید.
برخی شرکتها معمولا کارکنان خود را برای انجام کارهای عام المنفعه تشویق میکنند و این کار مهارتهای اجتماعی و گروهی آنها را افزایش میدهد. با این روش حتی کارکنان بخشی از حقوق خود را برای کارهای خیریه اختصاص میدهند و شرکت سهم آنها را از محل کسر حقوق میپردازد.
غیر از همه اینها، اهداف اجتماعی الهامبخش کارکنان است و پژوهشها نشان داده که کارکنان شرکت به دنبال هدفی برای کار کردن در مسیر این هدفها هستند. باور به اهداف اجتماعی شغلی تاثیر اجتماعی انکار ناپذیری روی جامعه دارد و باعث میشود که ضمن کمک به همدیگر در بهبود خدمت به مشتریان و در نهایت برند همدل شوند. این همدلی می تواند اهداف اجتماعی را با سوددهی شرکت در یک مسیر قرار دهد.
آیا راه اندازی موسسات خیریه از سوی یک شرکت به این معنی است که شرکت مسئولیت اجتماعی اش را انجام داده است؟
راه اندازی موسسات خیریه از سوی شرکتها بخشی از مسئولیت اجتماعی است اما همه آن نیست. رعایت مسئولیت اجتماعی همانطور که گفتیم، برای همه شرکتها لازم است و در دنیای امروز بخشی جدا نشدنی از فعالیتهای اقتصادی و تولیدی است.
چگونه می توان اثربخشی رعایت مسئولیت اجتماعی را اندازه گرفت؟
افزایش اعتبار شرکت و حسن شهرت و مواردی از این دست که از نتایج مسئولیت اجتماعی شرکت است، به سادگی قابل اندازهگیری نیست اما افزایش فروش و زیاد شدن مشتریان وفادار میتواند نشانهای از اثربخشی رعایت مسئولیت اجتماعی باشد.
اهداف اجتماعی و سوددهی همانند یک سفر است که با رسیدن به مقصد تمام نمیشود و مدیران شرکت همواره باید رودر رو با مشتریان و سهامداران به پیوند دادن اهداف اجتماعی و سوددآوری بیندیشند و چشم انداز آینده را ترسیم کنند.
انتهای پیام/
