دکتر رضا قدیمی رییس سابق سازمان خدمات اجتماعی شهرداری تهران در گفت وگو با«رسانه مسئولیت اجتماعی»:
سازمان خدمات اجتماعی شهرداری تهران یکی از سازمان هایی است که در گذشته از پورتال مسئولیت اجتماعی رونمایی کرد و برای شرکت ها و مدیران متعهد نشان مسئولیت اجتماعی در نظر گرفت. اتفاقی که در زمینه تحقق مسئولیت اجتماعی نقش مهمی ایفا خواهد کرد. به همین دلیل و برای بررسی این موضوع«رسانه مسئولیت اجتماعی» با دکتر رضا قدیمی رییس سابق سازمان خدمات اجتماعی شهرداری تهران گفت وگو کرده که در ادامه ماحصل این گفت وگو را می خوانید.
سازمان خدمات اجتماعی شهرداری تهران تاکنون چه اقداماتی در راستای نهادینه شدن موضوع«مسئولیت اجتماعی» در بین شهروندان انجام داده است؟
مهم ترین اقدامی که در این زمینه انجام شد همکاری با شرکت ها و نهادهایی بود که می توانستند در زمینه تحقق مسئولیت اجتماعی نقش آفرینی کنند. به عنوان مثال ما به دنبال این بودیم که با رویکرد مسئولیت اجتماعی بین شرکت های اقتصادی و مددجویان اجتماعی ارتباط برقرار کنیم که این اتفاق نیز رخ داد. این وضعیت درباره کودکان کار نیز وجود داشت.به هر حال هزینه نگهداری و رسیدگی به مددجویان اجتماعی در زمینه های مختلف بسیار زیاد بود. به همین دلیل نیز اگر شرکت های اقتصادی همکاری نمی کردند امکان رسیدگی سازمان دهی شده وجود نداشت.نقش سازمان خدمات اجتماعی تهران این است که نسبت به شرکت های اقتصادی اعتماد سازی کند که کمک های آنها قطعأ به دست نیازمندان خواهد رسید.این وضعیت در زمینه اشتغال نیز وجود داشت و تلاش زیادی صورت گرفت تا بیکاران و خانواده هایی که نیاز به شغل دارند به واسطه سازمان خدمات اجتماعی شهرداری تهران به کارآفرینان و صاحبان مشاغل معرفی شوند. شهرداری تهران همواره در تلاش است با نگاهی داوطلبانه محور به بهبود شرایط آسیب دیدگان و بازگشت آنان به زندگی اجتماعی کمک کند.بنده معتقدم مسئولیت اجتماعی بنگاههای اقتصادی یکی از الزامات دنیای امروز است. این در حالی است که مسئولیت پذیری اجتماعی بنگاههای اقتصادی در دنیا بیش از یک قرن سابقه دارد اما در کشور ما هنوز این مهم محقق نشده است.
چرا در کشور ما این اتفاق رخ داده است؟
در کشور ما قانون مدونی در خصوص الزام بنگاههای اقتصادی در مسائل اجتماعی وجود ندارد و تنها یک مصوبه آن هم در اواخر دوره چهارم شورای شهر تصویب شد که دبیرخانه مسئولیتهای اجتماعی بر عهده سازمان خدمات اجتماعی شهرداری گذاشته شد. در دنیا قوانین، تسهیلات و معافیتهای مالیاتی برای بنگاههای اقتصادی که در قبال مسائل اجتماعی مسئولیت پذیر هستند منعقد شده،اما در کشور ما هیچ اتفاقی در این زمینه رخ نداده و امیدواریم این اتفاق در آینده رخ بدهد.واقعیت این است که مسائل و آسیبهای اجتماعی پیچیده و حساس است.یک عده کنار نشستهاند و هر گونه مداخله را محکوم میکنند. در حالی که دیکته نانوشته غلط ندارد. با این وجود باید دقت داشته باشیم که مداخلات اجتماعی از پیچیدهترین نوع مداخلات است که حسن و عیبهای زیادی دارد.در شرایط کنونی در جلسات شهرداری تهران تنها حرف زده می شود و متأسفانه کمتر عمل می شود.
*راه حل شما برای نهادینه شدن مسئولیت اجتماعی به عنوان یک فرهنگ شهروندی چیست؟
در زمینه های مختلف می توان به مسئولیت اجتماعی حوزه شهروندی اشاره کرد. یعنی هر فرد به عنوان شهروند یک کشور یا در مقیاس محدود، شهروند یک شهر؛ باید نسبت به وقایع و اتفاقات و اقدامات مورد نیاز محیط زندگی خود بی تفاوت نبوده و احساس مسئولیت کند. برای مثال در حوزه فقر و بیکاری نکته بسیار مهم این است که جدای از سیستم های دولتی و اقداماتی که باید انجام دهند، شهروندها هم باید تا حد امکان و در چارچوب مسئولیت اجتماعی و اخلاقی خود به این موضوع کمک کنند. یکی از حوزه هایی که ایجاد تعادل بین توسعه اقتصادی و آسایش جامعه تا حدودی با یکدیگر تعارض دارد، دقیقا همین جا است. جایی که در برخی کشورها با درصد بیکاری بالاتر و فقر بیشتر، کارفرمایان با تقلید از الگوهای توسعه در کشورهای توسعه یافته سعی در تعدیل نیروی کار داشته و کارها را روباتیک و با سیستم های جدید و البته نیروی کار کمتر انجام می دهند.اخلاق و تعهد شهروندی در چنین شرایطی حکم می کند که تا آنجا که برای شما مقدور است سیستم کاری خود را گسترش دهید و نیروهای بیشتری را از میان قشر ضعیف جامعه به کار بگیرید. البته این روند نیز می تواند با کمک سیستم های جدید و توسعه یافته آسان تر شود نه اینکه زمینه ساز حذف کامل نیروی کار انسانی فراهم آورده شود. بنده امیدوارم مسئولیت اجتماعی به عنوان یک فرهنگ در جامعه ایران نهادینه شود و منشأخدمات زیادی باشد.
