مونیکا نادی در گفت وگو با«رسانه مسئولیت اجتماعی»:
مسئولیت اجتماعی مطالبه گر حقوق کودکان است
مسئولیتپذیری اجتماعی دغدغه فرد در مورد رفاه دیگران، نگرش مسئولانه نسبت به آنها، احساس وظیفه، مشارکت مدنی، جلوگیری از رفتارهای مخرب است.مسئولیتپذیری اجتماعی به کودک و نوجوان کمک میکند تا هویت خود را بهعنوان عضوی از جامعه تثبیت کنند. به عبارت دیگر، پرورش مسئولیت پذیری اجتماعی در کودکان و نوجوانان به رشد مهارتهای اجتماعی آنها مربوط میشود. به آنها اجازه میدهد تا بهعنوان یک شهروند عضوی فعال و مسئول باشند. کودکان و نوجوانان آیندهسازان یک کشور هستند. همانطور که کودک رشد میکند، حس مسئولیت پذیری اجتماعی نیز باید در او رشد کند. کودکان و نوجوانانی که مسئولیتپذیری اجتماعی بالایی دارند، کمتر دچار رفتارهای مخرب در جامعه میشوند. تمایل دارند افراد موثری در جامعه باشند. دوست دارند نسبت به دیگران به موفقیت بیشتری در این زمینه دست یابند.برای تحلیل و بررسی مهم ترین تفاوت های مسئولیت اجتماعی در کشورهای توسعه یافته با جامعه ایران«رسانه مسئولیت اجتماعی» با مونیکا نادی فعال حقوق کودکان گفت و گو کرده که در ادامه ماحصل این گفت وگو را می خوانید.
در کشورهای توسعه یافته مسئولیت اجتماعی چه جایگاهی در تربیت کودکان دارد؟
مسئولیت اجتماعی ساختارهای جدیدی را درباره افراد،نهادهای مدنی و مردمی و شرکت های تجاری یک جامعه به وجود آورده است.مسئولیت اجتماعی باعث می شود کل افراد جامعه به همراه نهادها و شرکت ها بتوانند زندگی بهتری را برای شهروندان به وجود بیاورند.این مسأله به ویژه در زمینه اقشار آسیب پذیر جامعه بیشتر صدق می کند و می تواند مشکلات این گروه را کاهش بدهد و یا از بین ببرد.مسئولیت اجتماعی منجر به فرهنگ سازی مثبت و کاهش و یا حل و فصل مشکلات جامعه می شود.در کشورهای توسعه یافته که براساس اصول دموکراسی مدیریت می شوند قدرت عمومی و همگانی دارای تأثیر بیشتری است.
هنگامی که قدرت عمومی بیشتر باشد به صورت طبیعی برآمده از مسئولیت اجتماعی است و مردم جامعه آن را پذیرفته اند.تقویت مسئولیت اجتماعی می تواند منجر به توجه بیشتر به حقوق کودکان شود و زمینه های افزایش آگاهی کودکان را در جامعه فراهم می کند.در چنین شرایطی افراد جامعه نیز با حقوق کودکان بیشتر آشنا می شوند و آن را رعایت می کنند. رویکردی که می تواند در زمینه حقوق کودکان مطالبه گر باشد و زمینه های آن را در جامعه تقویت کند.در کشورهای توسعه یافته مسئولیت اجتماعی و حقوق بشر مطالبه گر است و سبب به وجود آمدن پیامدهای مثبتی در جامعه شده است.
کشورهای توسعه یافته بیشتر روی چه بخش هایی از مسئولیت اجتماعی کودکان فعالیت می کنند؟ تاکنون چه نتایجی به دست آورده اند؟
کشورهای توسعه یافته به افزایش آگاهی و ترویج حقوق کودکان بیشتر توجه کرده اند.این کشورها کودکان را با این فرایند آشنا کرده اند و در همه عرصه حقوق آنها را مطالبه می کند.به همین دلیل اگر در این زمینه معضلی نیز وجود داشته ورود کرده است.
*این رویکرد در ایران در چه وضعیتی قرار دارد؟
در ایران هنوز مسئولیت اجتماعی مفهومی عام و فراگیر نیست و به خوبی برای مردم جامعه شناخته شده نیست و جایگاه واقعی خود را پیدا نکرده است.به همین دلیل آثار این مفهوم در جامعه ایران کوتاه مدت است و هنوز ماندگار نشده است.
معمولأ مسئولیت اجتماعی در راستای حل معضات اجتماعی خود را بروز وظهور می دهد.این در حالی است که در جامعه ایران معضلات و آسیب های اجتماعی زیاد است.در ایران مسئولیت اجتماعی بیشتر به صورت موردی خود را نشان می دهد و بیشتر با انگیزه اخلاقی این کار را انجام می شود.به همین دلیل مسئولیت اجتماعی در ایران بیش از اینکه با انگیزه اجتماعی صورت بگیرد با انگیزه اخلاقی و امور خیریه صورت می گیرد.از سوی دیگر چنین اقداماتی دارای بعد تبلیغاتی است.
به عنوان مثال برخی به عنوان مسئولیت اجتماعی بین کودکان کار غذا پخش می کنند.این گونه اقدامات به معنای یک کار تبلیغاتی است و از انگیزه های مناسب برخوردار نیست و به همین دلیل در بلند مدت نمی تواند نتایج ماندگاری داشته باشد.آثار این گونه اقدامات بسیار موقتی و حتی منفی خواهد بود.نکته دیگر اینکه معضلات اجتماعی جامعه ایران به اندازه ای در هم تنیده است که چنین اقداماتی نمی تواند آثار مهمی به همراه داشته باشد.
سیاست ها و بسترهای مناسبی برای اموری مانند مسئولیت اجتماعی در جامعه ایران وجود ندارد. در جامعه ایران ما هنوز در مرحله نخست که مسئولیت والدین نسبت به کودکان است با مشکلات مواجه هستیم.این مسأله نیز ریشه در نوع نگاه و تفکران افراد جامعه دارد. به عنوان مثال بسیاری از والدین کودکان خود را جزئی از اموال و دارایی های خود می دانند و گمان می کنند به هر شکل که تمایل دارند می توانند رفتار کنند.برخی برای کودکان حریم خصوصی قائل نیستند و در مقابل برخی هیچ وظیفه ای در مقابل کودکان برای خود قائل نیستند.
*ریشه عدم توجه به مسئولیت اجتماعی کودکان در ایران اقتصادی است یا اجتماعی و فرهنگی؟
به نظر من ریشه عدم توجه به مسئولیت اجتماعی در ایران ترکیبی از همه این موارد است.معضلات اجتماعی،فرهنگی و اقتصادی هر کدام به نوبه خود در به وجود آمدن چنین شرایطی نقش دارند.از نظر فرهنگی ما هنوز نمی دانیم مسئولیت اجتماعی چیست. هنوز این مفهوم به عنوان یک الگوی غالب در جامعه ایران بروز پیدا نکرده است.در ایران مسئولیت اجتماعی هنوز به عنوان یک استراتژی برای شرکت ها و بنگاه های اقتصادی تعریف نمی شود و نگاه مدیران به معطوف به چنین رویکردی نیست.
برای چنین شرکت هایی مسئولیت اجتماعی تنها جنبه مقطعی و اخلاقی دارد ونه یک استراتژی تدوین شده پایدار.شرایط اقتصادی جامعه نیز دراین زمینه اثر گذار است و به شکلی نیست که افراد جامعه بتوانند اقدامی فراتر از وظایف اصلی خود انجام بدهند.به همین دلیل مسئولیت اجتماعی هنوز نتوانسته خود را به عنوان یک استراتژی موثر اجتماعی و فرهنگی در جامعه ایران بروز و ظهور کند.به همین دلیل در اولین گام نیاز به کاهش مشکلات و افزایش آگاهی وآموزش در این زمینه وجود دارد.
