رسانه مسئولیت اجتماعی بهداشت و درمان به عنوان اساس و زیربنای توسعه نظام سلامت هر جامعه است، که امروزه در اغلب کشورها به عنوان مهم ترین بخش مورد توجه می باشد.
از آنجایی که بخش قابل توجهی از فعالیت های بهداشت و درمان در اجتماع و بین مردم صورت می گیرد شبکه بهداشت و درمان به عنوان یک نظام اجتماعی حساس و مهم، از جایگاه خاصی برخوردار هستند.از سوی دیگر بهداشت و سلامت از مهمترین حوزههای صنعتی است و با توجه به آنکه سلامت عموم جامعه به آن بستگی دارد، ورود به این حوزه و سرمایهگذاری در آن، یکی از مسئولیتهای اجتماعی شرکتهای بزرگ محسوب میشود؛ به همین دلیل شرکتهای بینالمللی فعالیت در این زمینه را در کنار فعالیتهای صنعتی دیگر آغاز کردهاند.
همچنین مدیران می توانند با استفاده درست از مولفه های سلامت سازمانی موجب بروز و تقویت مسئولیت اجتماعی در بین کارکنان شوند و به تبع آن موفقیت سازمان را تضمین نمایند
به همین دلیل و برای تحلیل و بررسی نقش مسئولیت اجتماعی در حوزه بهداشت و سلامت«رسانه مسئولیت اجتماعی با دکتر داوود پیرانی مدیر مسئولیت اجتماعی وزارت بهداشت و امور آموزشی گفت وگو کرده که در ادامه ماحصل این گفت وگو را می خوانید.
*موضوع مسئولیت اجتماعی از چه زمانی در نظام سلامت در دستور کار قرار گرفت و با چه رویکردی به مسیر خود ادامه داد؟
همزمان با تشکیل حوزه اجتماعی در وزارت بهداشت که تقریبأ در سال۹۵ بود موضوع مسئولیت اجتماعی نیز یکی از مسائلی بود که در حوزه اجتماعی دنبال شد.بعد از تغییر وزیر در وزارت بهداشت از ساختار اجتماعی تنها اداره کل سازمان های مردم نهاد و خیرین سلامت باقی ماند.موضوع مسئولیت اجتماعی نیز یکی از دغدغه های اصلی این اداره کل در سال های اخیر بوده است.
در این زمینه اقداماتی نیز انجام شد که مصداق بارز آن زلزله کرمانشاه بود که با مشارکت بالای شرکت ها و بنگاه ها صورت پذیرفت.موضوع دیگر در پاندومی کرونا بود که در زمینه مسئولیت پذیری شرکت ها کارنامه درخشانی در نظام سلامت شکل گرفت.
میزان قابل توجهی از ارزش ریالی مشارکت های مردمی جمع شده به موضوع مسئولیت اجتماعی اختصاص داشت.پس از مدتی ما در این اداره کل واحد مسئولیت اجتماعی راتشکیل دادیم و اداره مجزایی برای آن در نظر گرفتیم.
در چنین شرایطی دغدغه ما در وزارت بهداشت این است که با رویکرد مسئولیت اجتماعی بتوانیم به موضوع مشکلات حوزه سلامت مردم ورود کنیم.به همین دلیل نیز ظرفیتی که در گذشته در حوزه محیط زیست و مدرسه سازی بود را به حوزه سلامت منتقل کرده ایم.
*در مسیری که در حوزه مسئولیت اجتماعی در پیش گرفته اید با چه چالش هایی مواجه هستید؟
مهم ترین چالش در این زمینه عدم آشنایی بنگاه ها با این ظرفیت است. اغلب بنگاه ها با این حوزه آشنا نیستند ویا اگر آشنا هستند در حوزه های تأثیرگذار مسئولیت اجتماعی خود را ایفا نمی کنند.
ریشه این موضوع نیز فرهنگی است. واقعیت این است که در جامعه ارزش گذاری در این زمینه صورت نگرفته است.از سوی دیگر در زمینه آموزشی نیز دچار ضعف هستیم به صورتی که آموزشی در این زمینه در جامعه رخ نداده که مردم با این موضوع آشنا شوند و مسئولیت های خود را انجام بدهند.
نظام سلامت نیز دارای یک تاریخ چهار یا پنج ساله است که بنده در تمام این مدت با آن درگیر بوده ام.هنگامی که در یک زمین بکر یک مفهوم جدید وارد می شود بدون تردید یکی از چالش ها عدم آشنایی با این مفهوم خواهد بود.چالش بعدی این است که در موضوع مسئولیت اجتماعی با انسجام و یکپارچگی مواجه نیستیم.هنگامی که درباره مسئولیت اجتماعی صحبت می کنیم یک طرف ماجرا بنگاه و شرکت های اقتصادی قرار دارند،یک طرف ماجرا نظام سلامت و وزارت بهداشت و طرف دیگر قضیه بخش هایی است که نیاز دارند. به عنوان مثال ممکن است یک بیمارستان نیاز به بخش شیمی درمانی داشته باشد. هنگامی که در این زمینه یکپارچگی وجود ندارد وضعیت پیچیده و سخت می شود که نیازمند هماهنگی و ارتباطات بیشتر است.چالش دیگر مشکلات قانونی و حاکمیتی است. ما هنوز در کشور برای موضوع مسئولیت اجتماعی قوانین متقن و بسته های تشویقی برای بنگاه های اقتصادی تدوین نکرده ایم.شرایط به شکلی است که هر سازمان در موضوع مسئولیت اجتماعی به صورت مستقل اقداماتی را انجام می دهد.بنده معتقدم اگر همه این نهاد ها به یکپارچگی برسند و دارای یک متولی واحد بشوند بسیاری از مشکلات و موانع موجود حل خواهد شد.
*برای عبور از این چالش ها چه دغدغه هایی دارید؟
تلاش ما این است که در زمینه مشارکت های اجتماعی هم راستا با کشورهای توسعه یافته گام برداریم.به همین دلیل موضوع مسئولیت اجتماعی یکی از دغدغه های اصلی ماست و برای آن برنامه ریزی های جدی انجام داده ایم.مهم ترین دغدغه ما در این زمینه پیشگیری و بهداشت است که تلاش می کنیم با کمک بنگاه ها و شرکت های دیگر این مسأله را به نتیجه برسانیم.
دغدغه دیگر ما در زمینه مددجویی و حل مشکلات بیماران است که در این زمینه به مشارکت اجتماعی نیازداریم.
دغدغه دیگر درباره حوزه سلامت است که مسئولیت پذیری اجتماعی می تواند در این زمینه نقش تعیین کننده ای داشته باشد.اگر هر فردی با توجه به جایگاه و موقعیتی که دارد در این زمینه به ما کمک کند می توان به شکل گیری ساختارهای مناسبی در این زمینه امیدوار بود.
*با توجه به فرصت و چالش های پیش رو چه چشم اندازی را در موضوع مسئولیت اجتماعی در وزارت بهداشت مشاهده می کنید؟
موضوع سلامت برای همه بنگاه ها و نهادها دارای جذابیت است.سلامت بخش مهمی از زندگی انسان ها را تشکیل می دهد و همه انسان ها به شکل های مختلف با آن درگیر هستند.این وضعیت تنها در ایران وجود ندارد و بلکه در همه کشورهای جهان وجود دارد. ویروس کرونا اتفاقی بود که مسأله سلامت را برای بشر امروز پررنگ تر از گذشته کرد و سبب شد مردم کشورهای مختلف جهان توجه بیشتری به موضوع سلامت داشته باشند.بحران ها به خوبی به ما نشان داده که مسئولیت اجتماعی به چه اندازه می تواند در نظام سلامت تأثیرگذار باشد و به آن کمک کند.ما باید به عنوان یک بازوی کمکی در شرایطی که دولت نمی تواند کمکی انجام بدهد تأثیرگذاری خود را نشان بدهیم.باید یک رابطه«برد- برد» تعریف کنیم که درنهایت به سود سلامت مردم تمام شود.با توجه به اینکه این رابطه به سود سلامت مردم است ما در وزارت بهداشت همه تلاش خود را انجام خواهیم داد. تمرکز اصلی ما نیز روی پیشگیری و بهداشت و تقویت ساختارهای بهداشتی خواهد بود.
