رسانه مسئولیت اجتماعی:حمایت از عدالت اجتماعی، ایجاد کسب وکارهای بومی در جوامع محلی، اشتغال و کارآفرینی، آموزش و فرهنگ سازی و افزایش تعامل با ذینفعان از اهمیت ویژهای برخوردار است و صنعت پتروشیمی ایران در سالهای اخیر به ویژه در استانهای بوشهر و خوزستان که دو قطب بزرگ پتروشیمی در آنها قرار دارد، دستاوردهای ارزشمندی را در راستای مسئولیتهای اجتماعی ثبت کرده است که البته این روند با همکاری هلدینگها و شرکتهای پتروشیمی در استان های دیگر نیز تداوم دارد.
دولت مردمی سیزدهم در دو سال گذشته با جدیت و اهتمام ویژه ای به دنبال تحقق مسئولیتهای اجتماعی صنعت نفت در استانهای مختلف است. در این راستا دبیرخانه مسئولیت اجتماعی شرکت ملی صنایع پتروشیمی به عنوان نماینده حاکمیت نقش مهمی را در همگرایی و همکاری میان هلدینگ ها و شرکت های پتروشیمی دارا است.
آنچه پیش رو است، گفتگوی اختصاصی با مهندس مرتضی شاهمیرزایی معاون وزیرنفت و مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی است. این گفتگو به بهانه برگزاری اولین اجلاس دبیران مسئولیت اجتماعی صنعت پتروشیمی انجام شده است، که مطالعه آن برای علاقمندان حوزه مسئولیت های اجتماعی و نقش آفرینی صنعت پتروشیمی در این حوزه را توصیه می کنیم.
آیا در صنعت پتروشیمی و محیط های پیرامونی آن موضوع مسئولیت های اجتماعی مورد توجه صاحبان صنعت قراردارد؟
مهندس مرتضی شاهمیرزایی: یکی از راهبردهای شرکت ملی صنایع پتروشیمی در تدوین برنامه ها و اهداف توسعه، توجه به محیط پیرامونی صنعت و توسعه متوازن است که همزمان با ایجاد زیرساخت ها مسئولیت اجتماعی شرکت ها یک عامل مهم و تاثیرگذار در مسیر ایجاد زیرساختها است و در راستای تحقق اهداف توسعهای صنعت پتروشیمی تمام جوانب باید مورد توجه قرار بگیرد.
با توجه به جایگاه شرکت ملی صنایع پتروشیمی در مقایسه به سایر صنایع و حتی اقتصاد کشور میتوان گفت رویکرد بسیار پراهمیتی برای ایفای نقش مسئولیت اجتماعی صنعت پتروشیمی تبیین شده است. زیرا ما معتقدیم مسئولیت اجتماعی، تکلیفی است که شاید نتوان برای آن پایانی قائل شد؛ صنعت پتروشیمی نیز بر این رویه است تا با سلسله اقدامهای خود در این حوزه بهدرستی گام بردارد و در زدودن محرومیت نقشآفرینی کند.
عملکرد صنعت پتروشیمی در راستای تعهد به موضوع مسئولیت های اجتماعی در صنعت را چگونه ارزیابی می کنید؟
مهندس مرتضی شاهمیرزایی: مسئولیت اجتماعی شرکت (CSR) راهکار مدیریتی است که از طریق آن شرکت به توازن در الزامات اقتصادی، زیست محیطی و اجتماعی دست می یابد و در عین حال انتظارات ذینفعان خود را نیز برآورده می کند.
به عبارت ساده تر، از طریق مسئولیت اجتماعی می توان علاوه بر سودآوری برای شرکت، سودآوری جامعه را نیز تضمین کرد. به طور کلی صنعت پتروشیمی با دارا بودن نقش برجسته در اقتصاد کشور، نمی تواند بدون داشتن یک استراتژی نظامند در حوزه مسئولیت اجتماعی ایفای نقش نماید. بنابراین نقش مسئولیت اجتماعی در صنعت پتروشیمی یک راهکار مدیریتی است که از طریق آن می توان به توازن در الزامات اقتصادی، زیست محیطی و اجتماعی دست یافت و در عین حال انتظارات ذینفعان خود را نیز برآورده کرد.
مسئولیت های اجتماعی در صنعت پتروشیمی چه گستره و ابعادی را مورد توجه قرار داده است؟
مهندس مرتضی شاهمیرزایی: وزارت نفت به ویژه در دولت سیزدهم به عنوان یکی از وزارتخانههای پیشرو در حوزه مسئولیت اجتماعی شرکت(csr)، دارای تجارب علمی و میدانی موثری است. این وزارتخانه، از مراکز مهمی است که دارای ساختار در حوزه مسئولیت اجتماعی بوده است، بطوریکه وزارت نفت، برای کلیه شرکتهای اصلی و زیر مجموعهها نظامنامه و آیین نامه اجرایی مسئولیت پذیری اجتماعی تهیه، تنظیم و ابلاغ نمودهاست.
در این راستا، هر یک از چهار شرکت اصلی وزارت نفت نیز به طور جداگانه دارای اهداف، روشهای اجرایی و برنامههای راهبردی هستند که در راستای اهداف و توجه به اسناد بالادستی، قوانین و آیین نامهها، روشهای اجرایی ارائه میکنند.
شرکت ملی صنایع پتروشیمی نیز، در دو بخش شرکتهای دولتی و غیر دولتی زیر مجموعه خود برنامههایی برای تعهد به نقش مسئولیت اجتماعی دارد که مهم ترین آن ایجاد شورای عالی مسئولیت اجتماعی است که در حال حاضر شامل سه مجموعه شورای راهبردی عسلویه، شورای راهبردی ماهشهر و شورای راهبردی مکران است که در حال انجام مسئولیتهای اجتماعی خود هستند.
به طور کلی توجه به فعالیتهای جاری و توسعه صنعت پتروشیمی در مناطق عملیاتی و محیطهای پیرامونی صنایع پتروشیمی، توجه به شرایط شغلی و ابعاد زندگی کارکنان صنعت، همچنین شرایط زندگی جوامع محلی و بومی پیرامون و توجه به محیطزیست، به تدریج به شکل گیری ساختارهای خاصی منجر شده است که این وضعیت حاکی از وقوع یک روند در سیر توجه صنعت پتروشیمی به موضوعات اجتماعی و محیطزیستی است که از شکل درون شرکتی (توجه به کارکنان و ذینفعان داخلی) آغاز و تا گستره بیرون از صنعت (توجه به محیط پیرامونی و ذینفعان خارج از سازمان) ادامه یافته است.
آیا می توان به صورت اختصار عملکرد شوراهای راهبردی در این مناطق که اشاره کردید را بفرمائید؟
مهندس مرتضی شاهمیرزایی: عملکرد صنعت پتروشیمی در حوزه های مختلف مسئولیت اجتماعی (بر طبق گزارش های واصله تا کنون) به این شکل بوده است که مجموع سرمایه گذاری انجام شده مسئولیت اجتماعی کل صنعت پتروشیمی در نیمه نخست امسال، ۴۴۸ میلیارد تومان بوده است که سهم شورای راهبردی شرکت های پتروشیمی منطقه ماهشهر ۱۱۵ میلیارد تومان، سهم شورای راهبردی شرکت های پتروشیمی عسلویه ۱۵۸ میلیارد تومان و حدود ۱۷۵ میلیارد تومان سهم شرکت های مستقل و هلدینگ ها می باشد.
-آیا عملکرد مناطق ویژه و هاب های پتروشیمی در تحقق مسئولیت های اجتماعی قابل قبول بوده است؟
مهندس مرتضی شاهمیرزایی: سیاست گذاری و تدوین برنامه ها در مسیر حل مسائل اولویت دار، نگاه فرآیندی و سیستماتیک، توجه به افکار عمومی و لزوم تخصصی شدن فعالیت ها در مسئولیت های اجتماعی شرکت های پتروشیمی راهبردی استراتژیک است.
مشارکت و همدلی هلدینگ ها و شرکت ها در عمل به مسئولیت اجتماعی صنایع پتروشیمی حائز اهمیت است و خوشبختانه در مناطق مختلف کشور دستاوردهای خوبی در سال های اخیر به ثبت رسیده است.
افزون بر منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی و منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس، نقش آفرینی منسجم سایر پتروشیمی ها که در دیگر مناطق کشور حضور دارند می تواند صنعت پتروشیمی ایران را در عمل به تحقق مسئولیت های اجتماعی خود با هدف ارائه خدمات به جوامع پیرامونی یاری بخشد.
باید بر این نکته تاکید کرد که توسعه زیرساخت ها و ارائه خدمات باید به بهبود و تقویت زیرساخت های مناطق منجر شود تا ارتباط میان صنعت و جامعه بیش از پیش تقویت شود و در این مسیر صنعت پتروشیمی با توجه به عملکرد خود پیشتاز است.
بدون تردید برای اجرایی شدن برنامه های پیش بینی شده، همدلی میان خانواده بزرگ صنعت پتروشیمی می¬تواند منجر به اقدام های اثر بخش و ماندگاری در مسئولیت اجتماعی شود و باید به سمتی حرکت کنیم که مردم آثار حضور صنعت نخست کشور را در مناطق مورد فعالیت، به ویژه در مناطق عسلویه، ماهشهر و مکران به عنوان یک صنعتی که محور توسعه پایدار است بشناسند./نیپنا
