رسانه مسئولیت اجتماعی: یکی از مؤلفههای مهم در ارزیابی کیفیت زندگی مردم، وضعیت سلامت روانی و اجتماعی در کنار سایر شاخصهای اقتصادی و… است. تأملی بر وضعیت کشور در این حوزهها نشان میدهد که حال این حوزهها خوب نیست. این درحالی است که وقتی بحرانی به گستردگی بحران شیوع کرونا در جامعه به وقوع میپیوندد، باید منتظر ظهور و بروز اختلالات و مشکلات مختلف روانی و اجتماعی باشیم که از جمله میتوان به خودکشی، افزایش مصرف انواع مواد مخدر، روانگردان و الکل، افزایش انواع خشونتهای خانگی و اجتماعی اشاره کرد. حال اگر مردم مهارتهای لازم برای مدیریت این شرایط را نداشته باشند و تدابیر اتخاذشده توسط سیاستگذاران هم اثربخشی لازم را نداشته باشد، نگرانی نسبت به این مشکلات بیشتر هم خواهد شد.
لازم به یادآوری است که در حوزه سلامت روانی و اجتماعی در دوران کرونا، اصلا کار ویژهای انجام ندادهایم که حالا بخواهیم زود در مورد آن نتیجه بگیریم که نگرانی ما کاهش پیدا کند. برای نجات از این شرایط به اقدامات مستمری برای ارتقای سلامت اجتماعی و روانی نیاز داریم و در این شرایط باید خدمات بیشتری ارائه شده و نشاط و شادابی اجتماعی بیشتر شود. البته بخشی از این موضوعات به تصمیمات سیاستگذاران برمیگردد. دلار ۴۲۰۰ تومانی این روزها حدود ۲۴ هزار تومان شده است و نباید فراموش کرد چنین موضوعاتی هم برای مردم اضطراب ایجاد میکند.
وقتی هزینههای زندگی چند برابر شده، وقتی یک کسب و کار در دوران کرونا بهشدت تحتتاثیر قرار گرفته و وقتی امید و اطمینان خاطر در جامعه دچار سیر نزولی شده؛ معلوم است که عوارض اجتماعی و روانی شدیدی به جامعه تحمیل میشود.
امروز بیش از هر زمانی نیاز است تا سیاستگذاران برای اطمینانآفرینی بیشتر فکری بکنند تا دغدغههای مردم کمتر شود. ضمن اینکه مردم هم نیاز دارند تا مهارتهای مختلف را برای به زیستن اجتماعی بیاموزند. مهارتهایی از قبیل: خود مراقبتی، تابآوری فردی و اجتماعی، مهارتهای ارتباطی و … در این شرایط بیش از پیش اهمیت پیدا میکند تا بتوان جلوی عوارض نگرانکننده را گرفت یا کاهش داد. وقتی آمار موارد اقدام به خودکشی در یک روز تهران عددی نگرانکننده اعلام میشود، فارغ از اینکه این عدد دقیق است یا خیر، باید گفت نگرانی درخصوص عوارض روانی و اجتماعی دوران کرونا، این روزها بیشتر شده است.
موضوعی که بارها به آن اشاره شده بود، ولی گوش شنوایی نبود یا به عبارت بهتر در اولویت قرار نگرفت که این آمارها و وضعیت، نتیجه کمتوجهی بیش از حد به حوزه سلامت روانی و اجتماعی است.
عوارض و پیامدهای ویروس کرونا همه کشورهای جهان را درگیر کرده است و فقط محدود به کشور ما نیست. حتی افزایش اقدام به خودکشی هم محدود به ایران نیست. یکی از عوارض جدی آن مربوط به حوزه روانی و سلامت اجتماعی است که در زمان بحران بهتر شناخته میشود، لذا عوارض منفی روانی و اجتماعی مسالهای است که بعد از پایان دوره بحران باقی مانده و مردم باید به آن بپردازند، لذا توجه به این مساله بسیار تعیینکننده و تاثیرگذار است.
نکته قابل توجه این است که مسائل روانی و اجتماعی که در حال حاضر افزایش یافته، مربوط به ویروس کرونا نیست، بلکه از قبل وجود داشته و امروز به دلیل ضعف مهارت گفتوگو، خانواده بودن و مهارتهای خود مراقبتی و اینکه مجبور به ماندن در کنار یکدیگر شدهایم، بیشتر بروز کرده است؛ به عنوان مثال نگرانی مردم نسبت به تاثیرات اقتصادی کرونا در زندگیشان الزاما به دوران کرونا برنمیگردد، بلکه قبل از آن هم وجود داشته است. طبق آمار وزارت بهداشت در حوزه سلامت و روان ۲۳ تا ۲۵ درصد مردم حداقل مبتلا به یکی از اختلالات روانی هستند که این امر بیانگر درگیری جامعه ما با این مسائل در قبل از کرونا است.
حسن موسویچلک رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران
منبع: روزنامه جام جم/۳۰ فروردین ۱۴۰۰
