✍️ سید رضا جمشیدی
روزنامه نگار
جنگ، بیتردید یکی از سختترین آزمونهای پیش روی یک ملت است. در این شرایط، آنچه جامعه را سرپا نگه میدارد و تابآوری ملی را افزایش میدهد، صرفاً توان نظامی یا اقتصادی نیست، بلکه انسجام اجتماعی و احساس مسئولیتهای اجتماعی متقابل در میان افراد، گروهها و نهادهاست. در دوران کنونی، این همدلی و همکاری جمعی، به ویژه در حمایت از مردم و به خصوص اقشار آسیبپذیر و گروه های هدف، به مثابه نجاتبخشی عمل میکند که خلأهای موجود را پر نموده و امید را در دلها زنده نگه میدارد.
مسئولیت اجتماعی در زمان جنگ، مفهومی چندلایه و فراگیر است که از وظایف حاکمیت آغاز و باحمایت جمعی تا کنشهای خودجوش مردمی امتداد مییابد. دولت و نهادهای رسمی متولی تأمین امنیت، مدیریت بحران و حفظ ثبات اقتصادی هستند . اما تجربه ثابت کرده است که در شرایط بحرانی، ظرفیت دولت به تنهایی کفایت نمیکند و اینجا است که نقش بیبدیل گروههای اجتماعی، سازمانهای مردمنهاد، گروه های مردمی و بخش خصوصی پررنگتر از همیشه نمایان میشود
در این میان، حمایت از افراد نیازمند و آسیبپذیر( سالمندان ، توانیابان ، کودکان ، زنان سرپرست خانواده و…) که بیش از دیگران در معرض خطر هستند، به یک اولویت همگانی تبدیل شده است. مردم ایران بار دیگر ثابت کردهاند که در روزهای سخت، پشت یکدیگر را خالی نمیکنند. بر اساس آمارها، حتی در بازههای کوتاه زمانی، مبالغ قابل توجهی به صورت نقدی و غیرنقدی توسط مردم برای حمایت از آسیبدیدگان جمعآوری میشود . این مشارکتها نه تنها نیازهای مادی را تأمین میکند، بلکه پیامی قدرتمند از همبستگی و امید به خانوادههای داغدیده و نیازمند ارسال میکند.
مسئولیت اجتماعی مردم فراتر از کمک مالی است. و به توجه و اقدام می پردازد این مسئولیت در قالبهایی جلوهگر میشود:
. حمایت عاطفی و روانی: شنیدن درد دلها، همدلی با خانوادههای آسیبدیده و تلاش برای کاهش ترس و اضطراب در جامعه حتی با ارسال یک پیامک همدلی
. کمکرسانی میدانی: حضور در بیمارستانها، مراکز اسکان موقت و پایگاههای جمعآوری کمکهای مردمی، حمایت از ساکنین شهر های کوچک و روستا ها و حاشیه نشین های شهری
. مبارزه با شایعات: در زمانی که جنگ روانی دشمن، آرامش جامعه را هدف گرفته است، مسئولیت تک تک ما در نشر اخبار صحیح و امیدبخش، نقشی حیاتی در حفظ انسجام ملی ایفا میکند .
. شرکت ها و بنگاه ها : با تولید محصولات ،خدمات و بر طرف کردن نیازهای جامعه نقش مهمی در ارامش کشور دارند ، شرکت های می توانند بخشی از تولید و خدمت خود را در قالب مسئولیت اجتماعی شرکتی به رایگان در اختیار گروه های هدف و تشکل های حمایت کننده قرار دهند و یا با در اختیار قرار دادن اقلام امانی به کسب و کارهای خرد کمک کنند
. شهرداری ها : این نهاد می تواند با فراخوان و هم افزایی گروه های مردمی و داوطلب ، قرار گاه های اجتماعی و جهادگران را فعال نموده تا بتوانند بصورت مویرگی و محله محور به خدمات اجتماعی و اقتصادی بپردازند و با در اختیار قرار دادن امکانات و محل های دراختیار خود از اسیب دیدگان جنگ و افراد نیازمند حمایت کنند .
.تشکل ها و گروه های مردمی: این گروه های اجتماعی با هم افزایی و مشارکت مردم می توانند نیازهای گروه های هدف را شناسایی و برای برطرف کردن نیازهای ، اقتصادی ، بهداشتی و دارویی ، زیستی ، سرپناه و معیشت تلاش کنند
آحاد جامعه: هریک از افراد جامعه با امکانات و ظرفیت هایی که دارند می توانند در حد بضاعت و امکان به دیگر شهروندان و اسیب پذیران کمک کنند و به مسئولیت های اجتماعی خود عمل کنند
مالکین محل های استیجاری با کاهش اجازه بها ، تخفیف های فروشگاه ها به خصوص فروشگاههای زنجیره ای، تهیه اقلام و مواد غذایی برای همسایگان سالمند ، حضور و مشارکت در فعالیت های جمعی و کمک به مرکز حمایتی از قبیل هلال احمر ، بهزیستی ، کمیته امداد و خیریه ها و بسیار موارد مشابه ، اقدامات و مسئوایت های اجتماعی فردی به شمار می اید
جنگ، گرچه ویرانی و رنج به همراه دارد، اما ظرفیتهای پنهان یک ملت را برای همدلی و فداکاری نیز آشکار میسازد. آنچه امروز در ایران میگذرد، نمونهای درخشان از ایفای مسئولیت اجتماعی در سطوح مختلف است. این همکاری چندجانبه میان دولت، نهادهای رسمی، تشکل ها و آحاد مردم، پشتوانهای قدرتمند برای عبور از این بحران است. همانطور که تاریخ نشان داده است، ملتهایی که در سختترین شرایط، دست از حمایت متقابل برنمیدارند، پیروز نهایی خواهند بود. باشد که این همدلیها، فردایی روشنتر و جامعی مقاومتر برای ایران عزیزمان به ارمغان آورد.
