رسانه مسئولیت اجتماعی: نهمین گردهمایی سراسری خیرین آموزش عالی کشور، با حضور خیرین آموزش عالی و رؤسای دانشگاههای کشور در تالار علامه امینی دانشگاه تهران برگزار شد.
به گزارش رسانه مسئولیت اجتماعی؛ محمدحسین امید، رئیس دانشگاه تهران، در گردهمایی خیرین آموزش عالی ضمن گرامیداشت هفته دفاع مقدس، گزارشی از ۹ گردهمایی خیرین برگزار شده در ۱۱ سال اخیر ارائه کرد.
رئیس دانشگاه تهران در این گردهمایی با تشریح روند برگزاری این نشستها، پویشهای حمایتی و برنامههای آینده گفت: «دولتها عزم لازم و توان کافی برای حمایت کامل از آموزش عالی را ندارند و باید بنیادهای حمایتی و خیرین به حامیان واقعی دانشگاهها تبدیل شوند.»
محمدحسین امید افزود: «اولین جلسه این گردهمایی در سال ۱۳۹۴ در شهر مقدس مشهد برگزار شد و از آن زمان تاکنون یازده سال میگذرد. در این بازه، دو سال به دلیل شرایط کرونا گردهمایی نداشتیم، اما در سالهای دیگر تلاش کردیم این روند تداوم یابد.»
رئیس دانشگاه تهران ادامه داد: «تاکنون ۹ گردهمایی برگزار شده که سه گردهمایی در دانشگاه تهران، بوده است. در این مدت چندین پویش برگزار کردیم که بسیار پربرکت بود. اولین پویش، حمایت از دانشجویان نیازمند بود که اکنون به یک نهاد سازمانیافته تبدیل شده و دانشگاههای کشور از آن حمایت میکنند. در این طرح، مبالغی به صورت قرضالحسنه به دانشجویان داده میشود تا بتوانند نیازهای خود را تأمین کنند و متعهد میشوند پس از فارغالتحصیلی یا اشتغال، آن را بازگردانند. این یک تعهد اخلاقی است.»
۲۵۰۰ دانشجوی نیازمند، بیمه تکمیلی شدهاند
استاد دانشگاه تهران تصریح کرد: «در سال اول، حدود ۲۰ دانشجو توانستند وام دریافت کنند، و در حال حاضر ۱۵۰۰ دانشجو این وام را دریافت میکنند، اما اکنون این طرح گسترش یافته و در حال حاضر حدود ۲۵۰۰ دانشجو تحت پوشش وام و بیمه تکمیلی هستند که همگی از برکات این گردهماییها و کمکهای خیرین بزرگوار است.»
امید ادامه داد:«در گردهمایی مشهد قرار شد از ایدههای نوآورانه و کارآفرینانه دانشجویان حمایت شود. بسیاری از این تیمهای دانشجویی به نتیجه رسیدند و حتی شرکت تأسیس کردند. در گردهمایی یزد نیز مقرر شد در جهت مهارتآموزی و اشتغال پذیری دانشجویان برنامههایی اجرا شود، هرچند به دلیل حوادث اخیر و جنگ، برخی از این برنامهها محقق نشد، اما برنامههای زیادی طراحی شده و انشاءالله اجرا خواهند شد.»
پویش حمایت از دانشگاههای خسارتدیده در جنگ
رئیس دانشگاه تهران اظهار داشت:«در جنگ ظالمانه اخیر، شاهد آسیبدیدن برخی از دانشگاهها بودیم. بهویژه چهار دانشگاه صنعتی کشور و دانشگاه شهید بهشتی آسیب دیدند. امروز در مورد حمایت از این دانشگاهها توضیح داده خواهد شد. همچنین در مورد یکی از ساختمانهای اساتید که در اثر حملات آسیب دیده بود، با کمک برخی خیرین، عملیات بازسازی انجام شد.»
دکتر امید افزود: «بنیادهای دانشگاهی تقریباً دو دهه است که به طور جدی فعال شدهاند و امیدواریم با همت بالای شما بزرگواران و تلاشهایی که دانشگاهها میکنند، این بنیادها در تمام دانشگاهها قدرتمند شوند و بتوانند حامیان واقعی دانشگاه باشند. واقعیت این است که دولتها نه عزم لازم را دارند و نه توان کافی را؛ بنابراین حوزه آموزش باید به طور کامل حمایت شود. این امر که خیرین، یاریگران و حامیان به کمک دانشگاهها بیایند، در تمام دنیا اتفاق افتاده است. پیشرفت دانشگاههای برتر آمریکا، اروپا و حتی برخی کشورهای شرقی، مدیون همین حمایتهای واقفین و خیرین بوده و هست و اکنون این اتفاق در دانشگاههای ایران نیز در حال رخ دادن است.»
خودگردانی دانشگاهها منوط به یاری خیرین است
رئیس دانشگاه تهران گفت: «در حال حاضر، ما در سراسر کشور بنیادهایی داریم که در حوزههای زیرساختی و موضوعات نرمافزاری به دانشگاهها کمک میکنند و این روند رو به افزایش است. ما در دانشگاه تهران برنامهریزی کردهایم که به سمت خودگردانی حرکت کنیم و در این مسیر، اتکای ما بر یاریگران و خیرین است. امیدوارم حضور پربرکت خیرین در این گردهمایی و همراهی آن با دانشگاهها و پژوهشگاهها، منجر به توسعه علمی در کشور و در نهایت ارتقای سطح کیفیت زندگی و رفاه مردم شود.»
گذار از خیر مقطعی به شراکت استراتژیک؛ حرکت به سوی خودگردانی دانشگاه
مهدی قاسمی، دبیر ستاد خیرین وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، در نشست بنیادهای حمایتی و توسعه دانشگاهی با تأکید بر ضرورت بازنگری در ساختار مدیریتی و اداری دانشگاهها، خواستار تقویت نقش حامیان مالی به عنوان «شرکای علم» شد.
قاسمی در این نشست با اشاره به نتایج اجرای طرح «چابک سازی» و ادغام معاونتهای آموزشی و پژوهشی در قالب معاونت علمی، بر لزوم بازنگری در ساختار سازمانی متناسب با حجم کاری و تنوع رشتهها برای بازگرداندن کیفیت به مدیریت دانشکدهها تأکید کرد.
وی در بخش جذب منابع و حمایتهای مالی، تغییر رویکرد از مدل خیر مقطعی به شراکت استراتژیک را ضروری دانست و گفت:«حامیان مالی باید به عنوان شرکای علم در توسعه دانشگاه شناخته شوند.»
قاسمی همچنین از ایجاد «سبد فرصتها» برای جذب هدفمند سرمایه در حوزههایی مانند بورس تحصیلی، تجهیز آزمایشگاهها، ساخت خوابگاه و حمایت از اساتید خبر داد.
دبیر ستاد خیرین وزارت علوم، شفافسازی مالی را شرط اصلی جلب اعتماد خیرین عنوان کرد و از ایجاد صندوقهای نظارتی قانونی و بهرهگیری از ظرفیتهای قانونی مانند ماده ۲۳ قانون برنامه هفتم و مسئولیت اجتماعی شرکتهای دولتی برای تأمین بودجههای کلان زیرساختی سخن گفت.
در حوزه رفاه دانشجویان و اساتید، دکتر قاسمی بر سازماندهی کمکهای مردمی در قالب «قرضالحسنه»، «بیمه تکمیلی» و حمایت از «ایدههای نوآورانه» دانشجویان تأکید کرد و همچنین خواستار حل سریع موانع اداری ثبتنام دانشجویان در ابتدای مهر برای جلوگیری از محرومیت آنها از خدمات رفاهی مانند غذا و خوابگاه شد و پیگیری تسهیلات مسکن و رفاهی برای اساتید و کارکنان را ضروری دانست.
قاسمی در پایان، فعالسازی فارغالتحصیلان به عنوان حامیان اصلی دانشگاه و تشکیل انجمنهای تخصصی را از اولویتهای این حوزه برشمرد و بر تسهیل صدور مجوزهای فعالیت بنیادها از طریق ارتباط با وزارت کشور و برگزاری کارگاههای آموزشی برای مدیران این بنیادها تأکید کرد.
هدف نهایی این نشست، حرکت به سمت «خودگردانی دانشگاه» با تکیه بر حمایتهای سازمانیافته بخش خصوصی و خیرین اعلام شد.
حمایت از دانشگاه، سرمایهگذاری روی آینده ملت است
مهرداد عالیپور، یکی از خیرین دانشگاهی، نیز در این اجلاس، در سخنرانی خود با تأکید بر نقش خیرین در آموزش عالی گفت:«حمایت از دانشگاه و دانشجو صرفاً یک بخشش ساده نیست، بلکه سرمایهگذاری استراتژیک در آینده یک ملت است.»
وی با طرح این پرسش که چگونه یک فرد میتواند تأثیری فراتر از طول عمر و حیات خود داشته باشد؟ افزود:«پاسخ این است که داراییهای خود را به سرمایهای برای آینده یک مملکت تبدیل کنیم تا در پایان زندگی بتوانیم بگوییم زندگی چند انسان را تغییر دادهایم و چه اثر مثبتی بر سرنوشت کشور گذاشتهایم.»
به گفته او، این نگاه میتواند انگیزهای تازه برای جریانسازی و اقدامات بزرگتر ایجاد کند.
عالیپور با اشاره به گزارشهای بینالمللی و تجربه بنیادهای دانشگاهی، از جمله گزارش NSDF، بیان کرد:«بر اساس گزارشهای سالانه، در سال گذشته ۶۵۷ مؤسسه مجموعاً ۹۴۴ میلیارد دلار به دانشجویان جهان کمک کردهاند و ۱۵.۲ درصد این سرمایه صرف هزینههای عملیات اجرایی شده است.»
او این آمار را نشانهای برای ضرورت بازنگری در ساختار بنیادها دانست.
این سخنران دو اولویت راهبردی را برجسته کرد؛ نخست، بازنگری در «پیکربندی ساختار بنیادها» و حرکت به سمت سازمانهای وسیعتر با اقدامات بزرگتر و اهداف والاتر؛ دوم، توجه جدی به «مهارتهای لازم برای ورود به بازار کار. به گفته او، دانشجویان رشتههای مختلف از حقوق و ادبیات فارسی تا مهندسی و پزشکی باید با کارآفرینی، برندینگ، پروپوزالهای کسبوکار و نوآوری آشنا شوند.
عالیپور در ادامه به نمونه دانشگاه آکسفورد اشاره کرد که در سالهای ۲۰۲۴-۲۰۲۵ حدود ۳۹۵ میلیون پوند برای کمک به ۱۵۴۳ مورد خاص جهت توسعه دانش اختصاص داده و ۱۷۰ میلیون پوند برای ۸۰ دوره PhD پرداخت کرده است.
وی تصریح کرد:«در گزارشهای این دانشگاه از واژه جدید شرکای علم استفاده میشود و حامیان دیگر خیر نامیده نمیشوند، بلکه شریک در علم به شمار میآیند.»
خیر آموزش عالی در پایان از خیرین و یاریگرانی که پیش از این راه را آغاز کردند، کسانی که امروز ادامه میدهند و کسانی که در آینده به این جریان خواهند پیوست، قدردانی کرد و پرسید:«من چقدر بخشیدم و این بخشش، زندگی چند انسان را تغییر داد؟ چه سرمایهگذاریای بهتر از تبدیل دارایی به آینده یک ملت؟»
تأکید عباس مصلینژاد بر زنجیره «اعتماد تا توسعه»
پنل پویش حمایت از دانشگاههای آسیبدیده در جنگ تحمیلی ۱۲ روزه و جنگ رمضان که با هدف تبیین نقش سرمایه اجتماعی و انسانی در توسعه و پیشرفت کشور و با حضور رؤسای دانشگاههای تهران، شریف، دانشگاه صنعتی اصفهان و شهید بهشتی و ریاست عباس مصلینژاد، استاد دانشگاه تهران و خیر برجسته آموزش عالی برگزار شد، بخش دیگری از این مراسم بود.
عباس مصلینژاد، در بخش نخست سخنان خود، میان «عشق» به عنوان عطیهای الهی و ذاتی، و «شوق» به عنوان امری اکتسابی تفکیک قائل شد و تأکید کرد که شوق به خدمت، بخشش و پیشرو بودن، انگیزهای اساسی برای اثرگذاری در زمینه توسعه است.
در ادامه سرمایه اجتماعی را به عنوان پیششرط توسعه و پیشرفت جوامع معرفی کرد که بر اساس تحلیل ارائهشده، زنجیره تکامل جامعه به این ترتیب آگاهی، اعتماد، مشارکت، افزایش سرمایه اجتماعی توسعه و دموکراسی است.
مدیر عامل بنیاد فرهنگی مصلینژاد تأکید کرد که بدون وجود اعتماد متقابل، دموکراسی و در نتیجه توسعه اقتصادی و اجتماعی امکانپذیر نیست و برای دستیابی به توسعه، نیاز به سازوکاری است که بتواند ایدههای متولدشده در دانشگاهها را به محصولات واقعی تبدیل کند. در این مسیر، نقش «سرمایه انسانی» یعنی اساتید و دانشجویان به عنوان موتور محرک توسعه شناسایی شد.
دانشگاهها کانون اصلی ساخت سرمایه انسانی کشور هستند و نیازمند همدلی ملی
رضا فرجی دانا، رئیس هیأت مدیره بنیاد حامیان علم و فناوری ایران و استاد دانشگاه تهران نیز در این پنل، بر اهمیت حیاتی دانشگاهها به عنوان مراکز پرورش سرمایه انسانی تأکید کرد و خواستار حمایت همه جانبه از این نهادها شد.
استاد دانشگاه تهران در این سخنرانی، جایگاه دانشگاهها را فراتر از مراکز آموزشی صرف دانست و اشاره کرد که این مراکز، محلی برای «ساخت انسان» و ایجاد سرمایههای انسانی مورد نیاز کشور هستند.
وی با تأکید بر اولویتبندی حمایتها، اظهار داشت: «برای عبور از آسیبهای موجود و جبران فرصتهای از دست رفته، همافزایی و همدلی تمامی ارکان جامعه در راستای تقویت زیرساختهای انسانی دانشگاهها ضروری است.»
رئیس هیأت مدیره بنیاد حامیان علم و فناوری ایران در پایان خاطرنشان کرد که با ترویج فرهنگ همدلی و همکاری دستهجمعی، میتوان آسیبهای انسانی را به حداقل رساند و محیطهای دانشگاهی را به کانونهای اثرگذاری برای توسعه کشور تبدیل کرد.
ناصر غلامی، مدیرعامل بنیاد حامیان دانشگاه تهران نیز در این گردهمایی، گزارشی از فعالیتهای بنیاد حامیان دانشگاه تهران ارائه داد.
وی اعلام کرد:«در ۱۱ سال گذشته بیش از هزار میلیارد تومان به دانشگاه تهران کمک شده است که مبلغ قابل توجهی است و در ۱۱ دوره بورسیه، بیش از ۲۰ هزار دانشجو از حمایتهای تحصیلی بهرهمند شدهاند که این هم عدد قابل توجه و مهمی است.»
گفتنی است در «پویش حمایت از دانشگاههای آسیبدیده در جنگ تحمیلی دوازده روزه و جنگ رمضان» که در این اجلاس برگزار شد، ۶۰ میلیارد تومان کمک برای بازسازی خسارتهای وارده به چهار دانشگاه در جنگ اخیر جمعآوری شد که صرف بازسازی آنها خواهد شد.
در این گردهمایی همچنین از ۱۶ یاریگر مرکز بنیاد خیرین آموزش عالی در سراسر کشور، با حضور وزیر علوم، تحقیقات و فناوری تجلیل به عمل آمد./روابطعمومی دانشگاه تهران