تحریریه رسانه مسئولیت اجتماعی: ۳۲۶۱ فرصت شغلی. این عدد فقط یک آمار استخدامی نیست؛ پاسخ به یک باور غلط است که سالها معلولیت را معادل ناتوانی میدید.
سازمان بهزیستی کشور اعلام کرده است که از روز شنبه چهارم مهرماه ۱۴۰۵، ثبتنام دومین آزمون استخدامی اختصاصی افراد دارای معلولیت آغاز میشود؛ آزمونی که با مجوز شماره ۴۴۱۲۴ مورخ ۲۵ شهریورماه ۱۴۰۵ سازمان اداری و استخدامی کشور، در ۳۲ دستگاه اجرایی برگزار خواهد شد و در آن ۳۲۶۱ فرصت شغلی به این افراد اختصاص یافته است.
علیرضا انجلاسی، معاون توسعه مدیریت و منابع سازمان بهزیستی، این اقدام را در چارچوب اجرای ماده ۱۵ قانون حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت و با هدف تحقق سهمیه سهدرصدی استخدام این افراد معرفی میکند؛ اما آنچه این خبر را فراتر از یک اطلاعیه اداری میبرد، این است که نشان میدهد معلولیت، بهخودیخود مانع بهرهمندی از فرصتهای شغلی نیست. آنچه مانع است، نبود باور به توانمندی این افراد و نبود بستر مناسب برای شکوفایی آن است.
از مجوز تا اجرا؛ زمانبندی روشن
این آزمون، مسیر زمانی روشنی پیش رو دارد. ثبتنام از شنبه ۴ مهرماه آغاز میشود و تا پایان روز دوشنبه ۱۳ مهرماه ۱۴۰۵ ادامه دارد و داوطلبان میتوانند با مراجعه به درگاه مرکز آزمون جهاد دانشگاهی به نشانی hrtc.ir، دفترچه راهنما را مطالعه و ثبتنام خود را تکمیل کنند. آزمون کتبی نیز روز جمعه ۲۹ آبانماه ۱۴۰۵ برگزار خواهد شد.
انجلاسی با تأکید بر اینکه مهلت ثبتنام تمدید نخواهد شد، از داوطلبان میخواهد این فرآیند را به روزهای پایانی موکول نکنند و ضمن مطالعه دقیق شرایط عمومی و اختصاصی درجشده در دفترچه، مدارک مورد نیاز خود را در همان روزهای نخستین بارگذاری کنند. پس از برگزاری آزمون کتبی و اعلام نتایج مرحله اول از سوی مرکز آزمون جهاد دانشگاهی، نوبت به بررسی مدارک معرفیشدگان و سپس ارزیابی تکمیلی و مصاحبه طبق ضوابط مربوط میرسد.
سهم دستگاهها؛ تمرکز بر آموزش و سلامت
در میان ۳۲ دستگاه اجرایی حاضر در این آزمون، سه دستگاه بیش از همه سهم بردهاند؛ وزارت آموزش و پرورش با ۱۹۰۰ مجوز، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با ۷۴۰ مجوز و سازمان بهزیستی کشور با ۲۴۴ مجوز. حضور پررنگ این سه نهاد معنادار است، چرا که بخش قابل توجهی از فرصتهای شغلی آنها در حوزههایی است که به دانش، مهارت و ارتباط انسانی وابستهاند، نه به توان جسمی.
در کنار این سه دستگاه، وزارت امور اقتصادی و دارایی، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، وزارت دادگستری، وزارت راه و شهرسازی، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزارت کشور، وزارت نیرو، وزارت ورزش و جوانان، سازمان اداری و استخدامی کشور، سازمان حفاظت محیط زیست، سازمان زندانها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور، سازمان شیلات ایران و بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران نیز در این آزمون حضور دارند؛ ترکیبی گسترده که نشان میدهد اشتغال معلولان دیگر به یک یا دو نهاد محدود نمیشود و به یک عزم فراگیر تبدیل شده است.
آنسوی قانون؛ اشتغال پایدار به مثابه مسئولیت اجتماعی
با این حال، درخشش اصلی این خبر در اجرای یک تکلیف قانونی نیست؛ در این حقیقت است که برخی نهادها فراتر از وظایف اداری خود، به اشتغال پایدار و کرامتمحور افراد دارای معلولیت اهمیت دادهاند. اجرای سهمیه سهدرصدی یک الزام است، اما باور به توانمندی معلولان و ساختن محیطی که آنها بتوانند در آن رشد کنند، یک انتخاب است؛ و همین انتخاب است که آن را از «اجبار» به «مسئولیت اجتماعی» ارتقا میدهد.
مسئولیت اجتماعی یعنی سازمان، پیش از آنکه قانون او را وادار کند، خود را در برابر جامعه پاسخگو بداند؛ یعنی باور داشته باشد سرمایهگذاری بر توانمندسازی گروههای کمبرخوردار، در نهایت به نفع همه تمام میشود. اشتغال معلولان دقیقاً از همین جنس است؛ هم عاملی برای استقلال اقتصادی و عزت نفس آنها، و هم منبعی برای افزایش تنوع، خلاقیت و سرمایه اجتماعی در سازمان.
نوبت بخش خصوصی است
رسانه مسئولیت اجتماعی اقدام سازمان بهزیستی و ۳۲ دستگاه اجرایی را در تخصیص ۳۲۶۱ فرصت شغلی، گامی شایسته در جهت تحقق عدالت استخدامی میداند و در همان حال تأکید میکند که این مسیر نباید به بدنه دولتی محدود شود. تجربه جهانی نشان میدهد بخش خصوصی، بهویژه در مشاغل دانشمحور و خدماتی، بیشترین ظرفیت را برای بهکارگیری افراد دارای معلولیت دارد.