رسانه مسئولیت اجتماعی:منیژه بازیار- روزنامه نگار و فعال محیط زیستی :شهرهای ما امروز با چالشهایی فراتر از آسفالت، جدولگذاری و پروژههای عمرانی روبهرو هستند؛ مسائلی که کیفیت زندگی، سلامت عمومی و اعتماد مردم به مدیریت شهری را مستقیم تحت تأثیر قرار میدهند. نحوه تصمیمگیری شهرداریها درباره این مسائل، نشاندهنده میزان پایبندی آنها به اصول مسئولیت اجتماعی و توسعه پایدار است و قضاوت افکار عمومی درباره این عملکرد، دیر یا زود آشکار خواهد شد
مدیریت جمعیت سگهای بلاصاحب دیگر یک مسئله حاشیهای یا صرفاً اجرایی نیست؛ این موضوع امروز به معیاری جدی برای سنجش کیفیت حکمرانی شهری، میزان پایبندی به مسئولیت اجتماعی و درک عملی از مفهوم توسعه پایدار تبدیل شده است. نحوه مواجهه با حیوانات شهری، بازتاب مستقیمی از نوع نگاه مدیریت شهری به انسان، محیط زیست و آینده زیستپذیری شهرها دارد.
سالها تجربه نشان داده است که برخوردهای مقطعی، شتابزده و گاه خشونتآمیز با این مسئله، نهتنها به کاهش جمعیت سگهای بلاصاحب منجر نشده، بلکه پیامدهای اجتماعی، بهداشتی و اخلاقی گستردهتری را نیز بهدنبال داشته است. روشهایی که بر حذف و کشتار متمرکز بودهاند، با برهم زدن تعادل طبیعی، چرخهای معیوب و پرهزینه ایجاد کردهاند؛ چرخهای که نتیجه آن بازتولید مسئله، افزایش نارضایتی شهروندان و تضعیف اعتماد عمومی به نهادهای شهری بوده است.
در مقابل، اجماع کارشناسان، دامپزشکان و فعالان حوزه محیط زیست بر اجرای طرح CNVR (زندهگیری، عقیمسازی، واکسیناسیون و رهاسازی در زیستگاه اصلی) بهعنوان تنها راهکار علمی، انسانی و پایدار برای مدیریت جمعیت سگهای بلاصاحب شکل گرفته است. این رویکرد، همزمان امنیت و سلامت عمومی شهروندان را تأمین میکند و حقوق حیوانات را نیز به رسمیت میشناسد؛ مسیری که با استانداردهای جهانی مدیریت شهری و توسعه پایدار همخوانی دارد.
مدیریت شهری در جهان امروز، دیگر صرفاً به اجرای پروژههای عمرانی و توسعه کالبدی محدود نمیشود. شهر، زیستبومی مشترک میان انسان، حیوان و طبیعت است و شهرداریها بهعنوان متولیان اصلی این زیستبوم، مسئولاند تصمیمهایی اتخاذ کنند که منافع همه ساکنان شهر را در نظر بگیرد. از این منظر، نحوه برخورد با آسیبپذیرترین موجودات شهری، معیاری مهم برای سنجش بلوغ مدیریتی و اخلاقی نهادهای مسئول است.
نادیده گرفتن این واقعیت میتواند به افزایش تنشهای اجتماعی، ناامنی روانی در فضاهای عمومی و شکلگیری تعارض میان شهروندان، فعالان مدنی و مدیریت شهری منجر شود. در مقابل، اجرای شفاف، علمی و مستمر طرح CNVR، علاوه بر کاهش بیماریهای مشترک انسان و حیوان، میتواند به ارتقای سرمایه اجتماعی، افزایش مشارکت شهروندان و تقویت اعتماد عمومی بینجامد.
راهکار پیشنهادی
برای عبور از وضعیت فعلی، ضروری است شهرداریها اجرای طرح CNVR را از اقدامات مقطعی خارج کرده و آن را به بخشی ثابت از برنامههای توسعه پایدار شهری تبدیل کنند.
تدوین دستورالعمل واحد کشوری، اختصاص ردیف بودجه مشخص، ایجاد سامانه ثبت و پایش سگهای عقیمشده و الزام به گزارشدهی دورهای، میتواند اجرای این سیاست را از حالت سلیقهای خارج کند.
همچنین، همکاری ساختارمند با دامپزشکان، دانشگاهها و سازمانهای مردمنهاد، ضمن کاهش هزینهها، به ارتقای کیفیت اجرا و افزایش اعتماد عمومی کمک خواهد کرد.
تجربه شهرهای موفق جهان نشان میدهد توسعه پایدار زمانی محقق میشود که سیاستگذاری شهری بر پایه علم، شفافیت و احترام به حیات همه موجودات شکل بگیرد؛ مسیری که اجرای اصولی CNVR میتواند نماد عملی و قابل سنجش آن باشد.
در نهایت، مدیریت سگهای بلاصاحب تنها یک انتخاب فنی نیست؛ این موضوع، انتخابی اخلاقی و اجتماعی است. قضاوت افکار عمومی و تاریخ مدیریت شهری درباره این انتخاب، دیر یا زود انجام خواهد شد.
