ساناز تارات-خبرنگار
وقتی از مسئولیت اجتماعی حرف میزنیم، اغلب ذهنها به سمت ساخت مدرسه، کاشت درخت یا کمکهای معیشتی میرود. این فعالیتها ارزشمندند، اما یک پرسش اساسی باقی میماند: چرا با وجود تمام این اقدامات، هنوز در مسیر توسعه پایدار با لکنت مواجه هستیم؟ پاسخ را شاید بتوان در «شکاف آگاهی» جستجو کرد.
واقعیت این است که مسئولیت اجتماعی (CSR) پیش از آنکه یک ردیف بودجه در ترازنامه مالی شرکتها باشد، یک «ارزش اخلاقی» است و اخلاق، میوه درخت آگاهی است. هفته کتاب و کتابخوانی فرصت خوبی است تا از این زاویه به موضوع نگاه کنیم: سازمانی که فرهنگ مطالعه را در میان بدنه خود و جامعه پیرامونش ترویج نمیکند، در واقع دارد روی زمینی سست بنای مسئولیت میسازد.
از نگاه تحلیلی، ترویج دانایی به دو دلیل مهمترین شکل مسئولیت اجتماعی است:
نخست اینکه «کتابخوانی» قدرت تحلیل و تفکر نقادانه را بالا میبرد. نیروی کار یا جامعهای که میخواند، پیامدهای بلندمدت رفتارهای خود بر محیط زیست و اجتماع را بهتر درک میکند. در چنین بستری، مسئولیتپذیری نه یک دستورالعمل سازمانی، که یک انتخاب آگاهانه فردی خواهد بود.
دوم اینکه دانایی، پیوند میان بخشهای مختلف جامعه را تقویت میکند. کتابها به ما قدرت همدلی میدهند؛ یعنی همان چیزی که قلب تپنده مسئولیت اجتماعی است. فهم رنج دیگران و دغدغهمند شدن برای بهبود کیفیت زندگی همگانی، نیازمند ذهنی است که با جهانهای مختلف از طریق کلمات آشنا شده باشد.
پیشنهاد روشن برای بنگاههای اقتصادی و نهادهای مسئول در این هفته این است: به جای اقدامات نمایشی و زودگذر، روی «توسعه فکری» سرمایهگذاری کنید. حمایت از نشر کتابهای تخصصی حوزه اخلاق کسب و کار، تجهیز کتابخانههای مناطق کمبرخوردار و یا حتی اختصاص ساعتهایی برای مطالعه در محیط کار، اقداماتی هستند که شاید در کوتاهمدت ویترین پرزرق و برقی نداشته باشند، اما بذر توسعهای را میکارند که هرگز خشک نخواهد شد.
ما برای ساختن دنیایی بهتر، بیش از هر چیز به انسانهایی نیاز داریم که بدانند «چرا» باید مسئولیتپذیر باشند. و این «چرا» در لابلای صفحات کتابها نهفته است.
