رسانه مسئولیت اجتماعی: مسئولیت اجتماعی شرکتها موضوع حساسیتبرانگیز و رو به توجه در سالهای اخیر بوده است تا آنجا که سازمانهای بینالمللی مانند سازمان ملل و اتحادیه اروپا، استانداردهایی را در این زمینه ارائه کردهاند.
بنیاد مدیریت کیفیت اروپا EFQM که بنیادی وابسته به اتحادیه اروپاست، در مدل الگوی تعالی خود برای سازمانها، مسئولیت اجتماعی شرکتها را یکی از ارزشهای هشتگانه خود معرفی کرده است. همچنین، یکی از معیارهای نهگانه خود را برای ارزیابی شرکتها، به این امر اختصاص داده و هشت درصد از امتیاز کل ارزیابی یک سازمان را برای این معیار قائل است.
«کارول» که از طرفداران مسئولیت اجتماعی شرکتی است، براین باور است که مدیران یک سازمان تجاری، چهار مسئولیت اقتصادی، حقوقی، اخلاقی و فداکاری کردن دارند. وی این چهار مسئولیت را به ترتیب اولویت فهرست میکند و بر این باور است که مسئولیت اخلاقی و فداکاری امروز، ممکن است در آینده به ترتیب به مسئولیتهای حقوقی و اخلاقی تبدیل شود.
برخی از طرفداران اقتصاد بازار مانند «میلتون فریدمن» با مسئولیت اجتماعی مخالفند و آن را با مکانیسمهای اقتصادآزاد در تضاد میدانند. فریدمن کاهش قیمت محصول برای کاهش تورم، استخدام برای مبارزه با بیکاری و هزینهکردن برای کاهش آلودگی محیط زیست را هدردادن پول و سرمایه سهامداران میداند. او از مسئولیت اجتماعی به عنوان یک “دکترین اساسا ویرانگر” نام میبرد. فریدمن تنها مسئولیت اجتماعی شرکت تجاری را استفاده از منابع جامعه و مشارکت در فعالیتهایی می داندکه برای افزایش سود با رعایت قواعدبازی (بدون نیرنگ و فریب) طراحی شدهاند.
فریدمن و کارول مدعیاند که نظریه خود را با توجه به اثر مسئولیتهای اجتماعی بر سود شرکت، ساخته و مطرح کردهاند. فریدمن میگوید: اقدامهای از نظر اجتماعی مسئولانه، به کارایی شرکت آسیب میرساند. کارول باور دارد که بیتوجهی به مسئولیتهای اجتماعی موجب افزایش دخالت دولت و در نتیجه کاهش کارایی میشود. اگر شرکت داوطلبانه به برخی مسئولیتهای اجتماعی و اخلاقی خود عمل کند، میتواند به سود مورد نظر خود دست یابد. مفهوم مسئولیت اجتماعی برای شرکتها یعنی چگونه از طریق کسب وکار مسئولانه، ایجاد ثروت کنیم. بنابراین رفتارهای تجاری شرکت، حوزه کارکنان، مشتریان، پیمانکاران، محیط زیست و جامعه را در برمیگیرد. بنابراین یک رابطه برنده- برنده و خلق ارزش مشترک هم برای جامعه و هم برای بنگاه، زیربنای مفهومی موضوع مسئولیت شرکتی است. مسئولیت اجتماعی شرکتها بر مسئولیت و پاسخگویی بهعنوان پایه و اساس رفتار یک شرکت در اجتماع تاکید دارد و ناظر بر چگونگی کسبوکار مسئولانه همراه با تولید ثروت است. این نیازهای اجتماعی جامعه است که بازارهای اقتصادی را تعریف میکند. بنگاههای اقتصادی در قبال همه ذینفعان مسئول هستند که شامل، مشتری، کارمند، خود سازمان، مصرفکنندگان، محیطزیست، جامعه محلی، همسایهها، دانشگاه و اقتصاد آن ملت میشود.
بنابراین موفقیت کسب وکار به پیشرفت جامعه متصل است و رابطه مستقیمی میان این دو وجود دارد. چرا شرکت مایکروسافت و بنیاد گینس در بازار آفریقا سرمایهگذاری میکند؟ زیرا در صورت جهش از یک سطح توسعه به سطحی دیگر در این قاره، بازار آفریقا به بزرگ ترین بازار محصولات مایکروسافت تبدیل خواهد شد. چرا شرکتهای نفتی بزرگ مانند «شل» نزدیک به پنجدرصد درآمد خود را صرف سرمایهگذاری تحقیق و توسعه درباره انرژیهای تجدیدپذیر میکنند؟ زیرا هماکنون در بازار سوختهای فسیلی رهبر بازار هستند و میخواهند هنگامی که سوختهای فسیلی به اتمام رسید، همچنان رهبر بازار انرژی باقی بمانند. آسیبهای اجتماعی و توسعهنیافتگی جوامع در نهایت هزینههای بنگاه را افزایش میدهد. چرا بزرگ ترین بنگاههای دنیا در کشورهای توسعه یافته شکل میگیرند و چرا بزرگترین بازارهای آنها در جوامع توسعه یافته قرار دارد؟
نمونههای مزایای مستقیم ناشی از مسئولیت اجتماعی برای یک شرکت شامل موارد زیر است:
• افزایش ارزش تجاری و نشان تجاری
• دسترسی بیشتر به منابع مالی
• نیروی کار سالمتر و ایمنتر
• مدیریت ریسک و نظارت موثرتر بر امور شرکت
• کارکنان مشتاق
• وفاداری مشتری
• ارتقای اعتماد و اطمینان طرفهای ذینفع
• تقویت وجهه عمومی
