رسانه مسئولیت اجتماعی: سازمان بهزیستی به عنوان متولی حمایتهای اجتماعی و سلامت روان، برنامههای پیشگیری از اعتیاد در محیطهای شغلی را در کنار آموزشهای محله محور اجرا میکند، «طرح کیان» یکی از برنامههای ملی پیشگیری از اعتیاد در ادارات و سازمانهای دولتی است که توسط سازمان بهزیستی اجرا میشود.
رئیس مرکز اورژانس اجتماعی، پیشگیری از آسیبها و بازتوانی اعتیاد سازمان بهزیستی کشور درباره اهمیت پیشگیری از اعتیاد در محیطهای کاری گفت:«اعتیاد به مواد مخدر و الکل میتواند تمرکز و تصمیمگیری کارکنان را کاهش دهد و به افزایش خطاها و غیبتهای کاری منجر شود.»
سلمان حسینی خاطرنشان کرد:«گزارشهای بینالمللی، از جمله مطالعات مؤسسه ملی اعتیاد و سوء مصرف مواد ایالات متحده آمریکا (NIDA) نشان میدهد که کارکنانی که درگیر مصرف مواد هستند، بیشتر در معرض تصادفات و کاهش بهرهوری قرار دارند، از این رو پیشگیری از اعتیاد در محیط کار نه تنها سلامت فردی کارکنان را حفظ میکند، بلکه به ارتقای ایمنی و عملکرد سازمان نیز کمک میکند.»
وی در ادامه افزود:«در محیطهای سازمانی احتمالا با بی انگیزگی در کار، افزایش تاخیر و تعجیل، اشتباهات آماری و عملکردی مواجه میشویم و در مراکز صنعتی، تولیدی یا سازمانهایی که با تجهیزات حساس کار میکنند، حضور کارکنان معتاد میتواند خطر افزایش حوادث و سوانح شغلی حوادث جدی و آسیبهای جسمی را افزایش دهد. تجربه جهانی نشان میدهد که اجرای برنامههای پیشگیرانه و آگاه سازی میتواند تا حد زیادی از وقوع این حوادث جلوگیری کند و هزینههای ناشی از درمان و غیبتهای کاری را کاهش دهد.»
برنامههای بهزیستی برای پیشگیری از اعتیاد در محیطهای کاری
رئیس مرکز اورژانس اجتماعی، پیشگیری از آسیبها و بازتوانی اعتیاد سازمان بهزیستی کشور درباره اقدامات بهزیستی برای پیشگیری از اعتیاد گفت:«سازمان بهزیستی به عنوان متولی حمایتهای اجتماعی و سلامت روان، برنامههای پیشگیری از اعتیاد در محیطهای شغلی را هم در کنار آموزشهای محله محور هدایت میکند.»
حسینی اضافه کرد:«همکاران ما با همکاری با محیطهای سازمانی و ارائه آموزشهای پیشگیرانه با سرفصلهای مشخص درقالب طرحی موسوم به “طرح کیان” این برنامه را اجرا میکنند. ما با همکاری سازمانهای علاقهمند و دسترسی به کارکنان دولت و خانوادههای آنها، تلاش میکنیم ریسک مصرف مواد توسط کارکنان و خانوادهها را با آموزش و اصلاح نگرشهای غلط کاهش دهیم.»
وی خاطرنشان کرد:«طرح کیان یک برنامه ملی پیشگیری از اعتیاد در ادارات و سازمانهای دولتی است که توسط سازمان بهزیستی اجرا میشود. این طرح شامل آموزش کارکنان و مدیران مشاوره فردی و گروهی و اطلاعرسانی درباره پیامدهای مصرف مواد است. از مهمترین سرفصلهای آموزشی “طرح کیان” آشنایی با کلیات اعتیاد و مفاهیم پیشگیری، معرفی مهارت های زندگی موثر در پیشگیری از اعتیاد، آشنایی با انواع مواد اعتیاد آور، آشنایی با باورهای غلط اعتیاد، آشنایی با اصول کلی درمان اعتیاد و معرفی الگوهای درمان اعتیاد است، در فازهای بعدی عناوینی مانند آموزش تاب آوری، مدیریت هیجان و پیشگیری از فرسودگی هم مطرح است.»
حسینی تاکید کرد:«هدف ما ایجاد محیط کاری سالم و ایمن است که هم با یافتههای علمی دنیا همخوانی دارد و هم بهرهوری سازمانها را افزایش میدهد.»
حفظ سلامت کارکنان به کمک مدیران سازمانها
در ادامه، رئیس مرکز اورژانس اجتماعی، پیشگیری از آسیبها و بازتوانی اعتیاد سازمان بهزیستی کشور در پاسخ به این سوال که مزایای اجرای طرحهای پیشگیری از اعتیاد برای سازمانها چیست، گفت:«اجرای طرحهای پیشگیرانه در محیطهای کار مانند طرح کیان، جدا از این که باعث رضایت کارکنان از توجه سازمان به سلامتشان است با آموزش و مداخله به هنگام و بعد از مدتی از اجرای طرح باعث کاهش غیبتها و تصادفات میشود.»
وی خاطرنشان کرد:«همچنین اجرای این طرحها، فرهنگ سازمانی سالم ایجاد میکند و دسترسی کارکنان به خدمات درمانی و مشاورهای را آسان میکند، چیزی که از نظر علمی و اقتصادی بسیار مقرون به صرفه است.»
وی خطاب به مدیران سازمانها بیان کرد:«مدیران سازمانها باید محیط کار را به گونهای مدیریت کنند که سلامت روان و جسم کارکنان حفظ شود. ایجاد سیاستهای شفاف پیشگیری از مصرف مواد، آموزش مداوم، مشاوره و دسترسی به خدمات حمایتی، کلید موفقیت در پیشگیری از اعتیاد است. سرمایهگذاری در این حوزه، هم از نظر انسانی و هم اقتصادی، بازده قابل توجهی دارد.»
اجرای برنامههای پیشگیری از اعتیاد و گامی به سوی ایجاد جامعهای سالمتر
به اعتقاد کارشناسان اجرای موفقیتآمیز برنامههای پیشگیری از اعتیاد در گروی عواملی مانند آموزش و آگاهیبخشی، شناسایی گروههای هدف، توسعه مهارتهای زندگی، همکاری بینسازمانی، برنامهریزی و ارزیابی مستمر، حمایت خانواده و جامعه و استفاده از ظرفیت رسانهها است. از سوی دیگر سازمان بهزیستی کشور باید برنامههایی مانند توسعه برنامههای مشاورهای، ایجاد شبکههای حمایتی، همکاری با نهادهای دیگر، حمایتهای مالی و منابع و برگزاری کمپینهای اطلاعرسانی را مدنظر قرار دهد. همچنین ایجاد دورههای آموزشی برای معلمان، مشاوران و والدین درباره شناخت علائم اعتیاد و روشهای پیشگیری را در برنامه داشته باشد.
برنامههای پیشگیری از اعتیاد معمولا شامل آموزش مهارتهای زندگی، ارتباط مؤثر و مدیریت استرس هستند که این مهارتها میتوانند به افراد در مواجهه با چالشها کمک کنند. به طور کلی، اجرای برنامههای پیشگیری از اعتیاد در شرایط فعلی میتواند به ایجاد جامعهای سالمتر و مقاومتر در برابر آسیبهای اجتماعی کمک کند./ایرنا
