رسانه مسئولیت اجتماعی: چین با کاشت ۶۶ میلیارد درخت در بیابان تاکلاماکان، موفق به اجرای یکی از بزرگترین پروژههای زیست محیطی جهان شد و این منطقه خشک را به نمونهای موفق از احیای طبیعت تبدیل کرد.
بیابان تاکلاماکان در شمال غرب چین، سالها به عنوان یکی از دشوارترین زیستبومهای جهان شناخته میشد. دریای شنهای روان، بادهای سهمگین و خشکی بیپایان، شرایط زندگی را در این منطقه به شدت دشوار کرده بود. اما از سال ۱۹۷۸، چین با آغاز یک پروژه تحول آفرین به سراغ تغییری بزرگ رفت. این برنامه، امروز به عنوان یکی از برجستهترین پروژههای زیست محیطی جهان مطرح است.
سرمایهگذاری در تابآوری؛ استراتژی ۴۸ ساله برای مهار شنهای روان
چین در سال ۱۹۷۸ پروژهای را تحت عنوان برنامه حفاظت از جنگلهای سه شمالی آغاز کرد که به «دیوار سبز بزرگ» مشهور شده است. هدف این پروژه کاهش بیابان زایی، محافظت از زمینهای کشاورزی و کاهش خسارتهای ناشی از طوفانهای شن بود. تاکنون بالغ بر ۶۶ میلیارد درخت در یک عرصه به طول حدود ۴۵۰۰ کیلومتر کاشته شده و برنامهریزی شده است تا طی ۲۵ سال آینده ۳۴ میلیارد درخت دیگر به این رقم افزوده شود.
این کمربند سبز توانسته بخشهای وسیعی از اطراف بیابان تاکلاماکان را پوشش دهد و حرکت شنهای روان را متوقف کند. همچنین، پوشش گیاهی چین از ۱۰ درصد در سال ۱۹۴۹ به بیش از ۲۵ درصد در حال حاضر افزایش یافته است. این دستاورد تنها به معنای بهبودی اکوسیستم نیست، بلکه پیامدهای اقتصادی نظیر کاهش خسارتها، تقویت بخش کشاورزی و ایجاد فرصتهای شغلی در حوزه مدیریت منابع طبیعی را نیز به همراه داشته است.
اقتصاد کمکربن؛ تبدیل چالش اقلیمی به دارایی پایدار
یکی از جوانب قابل توجه این پروژه، تبدیل نواحی اطراف بیابان به مخازن کربن است؛ مناطقی که قادر به جذب دی اکسیدکربن هستند. بررسیها نشان میدهند که اقدامات گسترده برای کاشت درختان، توانایی ذخیره کربن این مناطق را افزایش داده است.
بر اساس بررسی های ۲۵ ساله با تصاویر ماهوارهای، رشد پوشش گیاهی در اطراف تاکلاماکان الگوی بارندگی را نیز تغییر داده است. میزان بارش در فصل مرطوب تقریباً به دو و نیم برابر رسیده و غلظت دی اکسیدکربن از ۴۱۶ واحد در میلیون به ۴۱۳ واحد در فصل مرطوب کاهش یافته است.
این دستاورد، چین را در جایگاهی پیشرو در اقتصاد جهانی کربن قرار داده و امکان بهرهبرداری از بازارهای مرتبط با اعتبارهای کربنی را برای این کشور فراهم آورده است.
پاشنه آشیل توسعه؛ ضرورت توازن میان جنگلکاری و تنوع زیستی
با وجود موفقیتهای چشمگیر این پروژه، انتقاداتی نیز به آن وارد شده است. در برخی مناطق، کاشت، محدود به گونههایی مثل صنوبر و بید بوده که تنوع زیستی را کاهش داده است. در سال ۲۰۰۰، بیماری، نابودی حدود یک میلیارد درخت صنوبر در منطقه نینگ شیا را به همراه داشت. همچنین، فشار بر منابع آب زیرزمینی در اثر کاشت انبوه درختان در مناطق خشک، نگرانیهایی را به وجود آورده است.
تکثیرِ موفقیت؛ مسئولیت جهانی در قبال میراث زیستمحیطی
پروژه دیوار سبز چین باعث شد تا کشورهای دیگر نیز به فکر اجرای طرحهای مشابه بیفتند. یکی از نمونهها، طرح دیوار سبز بزرگ آفریقا است که هدف آن ایجاد کمربندی سبز به طول ۸۰۰۰ کیلومتر در آفریقا است. تجربه موفقیتآمیز چین نشان میدهد که محیط زیست تنها دغدغه علاقهمندان طبیعت نیست، بلکه یک فرصت اقتصادی بزرگ، توانمندکننده و آیندهدار محسوب میشود.
این طرح پیام روشنی دارد؛ سرمایهگذاری هوشمندانه، برنامهریزی بلندمدت و ترکیب فناوری روز میتواند حتی یک بیابان خشک را به پرتویی از رشد اقتصادی و تاثیر مثبت جهانی تبدیل کند./رکنا
