«رسانه مسئولیت اجتماعی»-منیژه بازیار:شرکت های پتروشیمی همواره مدعی انجام مسئولیت های اجتماعی در جوامع محلی بوده اند و تبلیغات گسترده ای نیز در این زمینه صورت می دهند.
اینکه شرکت های پتروشیمی به موضوع مسئولیت اجتماعی و همچنین جوامع محلی اهمیت می دهند قابل تقدیر است اما سوال مهم در این زمینه این است که اقدماتی که شرکت های پتروشیمی در زمینه مسئولیت اجتماعی در جوامع محلی انجام داده اند به چه میزان در ارتقای سطح کیفی زندگی آنها تأثیرگذاشته و مشکلات آنها را کاهش داده است؟
آیا اگر اقدامات شرکت های پتروشیمی در زمینه مسئولیت اجتماعی نتیجه بخش بود امروز مردم جوامع محلی با چالش های جدی در زندگی خود مواجه بودند که اقدام به تجمع کنند؟
در پاسخ باید عنوان کرد بین حرف درباره مسئولیت اجتماعی و عمل فاصله زیادی وجود دارد و شرکت های پتروشیمی تنها در حد حرف روی مسئولیت های اجتماعی خود تأکید دارند و در عمل اتفاق خاصی در زندگی مردم جوامع محلی رخ نداده است.
نمونه بارز این جوامع محلی که شرکت های پتروشیمی در آنجا فعالیت های گسترده ای دارند وضعیت زندگی مردم بندر ماهشهر است.
جایی که علی رغم ظرفیت های گسترده ای که وجود دارد وضعیت زندگی مردم مطلوب نیست و مردم با مشکلات زیادی مواجه هستند.
بودجه۲۱۰ میلیارد تومانی برای مسئولیت اجتماعی
در سال۱۳۹۹ دبیر شورای راهبردی شرکتهای پتروشیمی منطقه ماهشهر از تصویب بودجه ۲۱۰ میلیارد تومانی برای برنامه راهبردی سه ساله خود بهمنظور تحقق مسئولیتهای اجتماعی در منطقه خبر داده بود.
محسن آتشزمزم گفت: شورای راهبردی منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی با هدف توسعه متوازن منطقه ماهشهر بودجهای ۲۱۰ میلیارد تومانی را برای برنامه راهبردی سه ساله خود به تصویب رساند و امید است پتروشیمیهای منطقه در راستای عمل به مسئولیتهای اجتماعی خود بتوانند هدفگذاریهای انجامشده را محقق کنند.
وی عنوان کرد بخش عمده این بودجه برای اشتغالزایی، خدمات اجتماعی و آموزش خواهد بود.
در چنین شرایطی سوال این است که در سه سال گذشته کدام یک از وعده های داده شده در زمینه مسئولیت اجتماعی محقق شده و برنامه راهبردی سه ساله به چه میزان موفق بوده است؟
در این زمینه می توان عنوان کرد اغلب تبلیغاتی که شرکت های پتروشیمی برای انجام مسئولیت های اجتماعی در ماهشهر انجام داده اند نه تنها تحقق پیدا نکرده و بلکه در برخی موارد شرکت های پتروشیمی چالش های جدیدی نیز برای مردم ماهشهر ایجاد کرده اند که مهم ترین آنها چالش های زیست محیطی است.
هشدار امام جمعه درباره مخاطرات زیست محیطی صنایع پتروشیمی
امام جمعه ماهشهر با اشاره به مشکلات محیط زیستی در این شهر و ضمن انتقاد به کم کاری مسئولان در این خصوص، اظهار کرد: خطرات صنعت پتروشیمی بسیار جدی است و مسئولان باید برای حل این مشکل اقدام جدی را در پیش بگیرند.
حجتالاسلام سید امیر محمدیپور با بیان اینکه صنایع پتروشیمی ایجاد کننده آلودگیهایی هستند که منجر به افزایش سردرد، استرس، بیحوصلگی، خشم، حساسیت شدید و اضطراب بیش ازحد میشود، اظهارکرد: این صنایع سبب آلودگی خاک، باعث ازبین رفتن تنوع زیستی و تخریب اکوسیستم میشود. از سوی دیگر آلودگی آب که هم زندگی آبزیان را تهدید میکند هم زندگی انسان را با مخاطرات زیادی مواجه میکند، بنابراین مقابله با این پدیده امری ضروری است.
وی با اشاره به اینکه ممکن است محصولات پتروشیمی از راه پوست جذب بدن شوند، ادامه داد: همچنین آسیبهای این محصولات از راه تنفس هم به بدن انسان وارد میشود که باعث آسیب مغزی، اعصاب وکبد، سرطان، آسم، اختلالات هورمونی، سوزش پوست، زخم معده و سایر موارد میشود.
همه این ناراحتیها برای مردم شهرستان بندرماهشهر و بندرامام خمینی است اما سود اقتصادی آن به مدیران پروازی و نیروهایی میرسد که گرچه هموطن ما هستند؛ ولی از همه این آسیبها در امانند. حال سئوال جوانان این منطقه این است؛ آیا این عدالت است که سهم مردم بندر ماهشهر از این همه ثروت که در صنایع پتروشیمی تولید میشود فقط آلودگی و بیماری باشد؟ آیا زمان آن نرسیده که برای برقراری عدالت اجتماعی در هنگام انتصابات نگاه دقیقتری به مردم ماهشهر شود؟
امام جمعه ماهشهر همچنین با بیان اینکه که وضعیت این شهرستان خوب نیست و نمیتوانیم حقایق را انکار و به تشویق همدیگر بسنده کنیم، یادآور شد: این صنایع باعث فخر و مباهات ماست اما مردم از آلودگی پتروشیمیها گلایه دارند، شهروندان هوای پاک برای تنفس ندارند، بطوری که با گزارش کارشناسی ارائه شده مشخص میشود که منشاء بسیاری از بیماریهای مردم، همین آلودگی های محیط زیستی است. این صنایع آلوده باعث از بین رفتن صنعت صیادی منطقه شده که از گذشته مردم به آن اشتغال داشتند.
ارتباط آمار بالای بیکاری و مهاجر پذیری
ماهشهر بزرگترین بندر غیرترانزینی کشور است. ۲۳ مجتمع پتروشیمی در آن فعالیت می کنند که بر این اساس ۳۵درصد از صنایع پتروشیمی کشور در این شهر واقع است. همین مسأله موجب جذب مهاجران زیادی شده است.
طبق گزارش مرکز آمار ایران از بیکاری که مربوط به سال ۱۳۹۹ است؛ نرخ بیکاری در ایران، ۹.۶ درصد اعلام شده است، در حالی که نرخ بیکاری در استان خوزستان نزدیک ۱۴ درصد(۳.۹) است. همچنین طبق این گزارش خوزستان چهارمین استان کشور از لحاظ تعداد جمعیت بیکار است.
بر اساس آمارهای رسمی ارائه شده توسط وزارت کار، برخی شهرهای این استان از جمله خرمشهر، بندر ماهشهر، اهواز، امیدیه و شوشتر بیشترین «آمار مهاجرپذیری» را به خود اختصاص دادهاند که به کارگیری نیروی کار غیربومی در صنایع مختلف، از دلایل عمده مهاجرت به این شهرها محسوب میشود.
این آمار را اگر در کنار گزارش وزارت کار قرار دهیم که شهرستان بندر ماهشهر را یکی از بیشترین شهرستانهای «مهاجر پذیر» قرار دهیم، شاید گلایه تلخ مردم این شهرستان از «تبعیض» اندکی قابل درک شود. بدون شک این وضعیت بیکاری در کنار شرایط نا بهسامان معیشتی و ضعف خدمات در ماهشهر، از دلایلی است که مردم این شهر نسبت به وضعیت موجود معترض هستند.
عدم رضایت مردم از وضعیت زندگی
بندر ماهشهر از مهمترین مراکز صنعتی ایران است که آن را به عنوان یکی از منابع درآمدزا برای تمام کشور تبدیل کرده است، اما نکته تلخ ماجرا آن است که سهم مردم بومی ساکن این قطب ثروت، فقر و بیکاری و زندگی در شرایطی نامطلوب است.
از پتروشیمیهای عظیم ماهشهر هم بنا به گلایه های اهالی منطقه، فقط آلودگی نصیب ساکنانی است که روزانه سرویسهای کارکنان این صنایع از پیش چشمان آنها میگذرد تا به شهرکهای حصار کشیدهای برسند که در جوار آنها با امکاناتی به قول خودشان لوکس و لاکچری ساخته شده است.
شرایط موجود نشان می دهد شعارها و وعده هایی که درباره انجام مسئولیت اجتماعی در ماهشهر توسط شرکت های پتروشیمی داده شده نتوانسته در زندگی مردم تأثیر بگذارد و مردم این شهر همچنان با چالش های جدی در زندگی خود مواجه هستند که مهم ترین آن چالش های اقتصادی است.
