توسعه پایدار نیازمند درک مشترک و همه جانبه است

فرشید شکرخدایی در گفت وگو با«رسانه مسئولیت اجتماعی»:یکی از چالش های اساسی مدیران در عصر حاضر، تمرکز عمده بر موضوع توسعه پایدار است. توسعه پایدار با ابعاد مختلفی همچون پایداری اقتصادی، پایداری اجتماعی، پایداری سیاسی و پایداری محیط زیستی نیازمند نگرشی کل گراست، اما تقدم برخی برنامه ها و سیاست گذاری ها در هریک از محورهای توسعه پایدار متناسب با الزامات همان منطقه و کشور است. از طرفی مسئولیت اجتماعی سازمان ها و شرکت ها فقط یک الزام اخلاقی و یا بازاریابی اجتماعی تلقی نمی شود بلکه عنصر بزرگی در حلقه مفقوده رابطه سیاست های دولت و سیاست های شرکت هاست. بر این اساس می توان در جوامع کلان شهری و صنعتی با اولویت بخشیدن به پایداری اجتماعی و نیز دخالت دادن راهبردهای محیط زیستی در مسئولیت های مدیران، بازآفرینی در نقش مدیران انجام داد. به همین دلیل و برای بررسی این موضوع و ترسیم چشم انداز پیش روی کمیسیون توسعه پایدار«رسانه مسئولیت اجتماعی» با دکتر فرشید شکرخدایی رییس کمیسیون توسعه پایدار اتاق ایران گفت وگو کرده که در ادامه می خوانید.

 مهم ترین سرفصل های گزارش کمیسیون توسعه پایدار، محیط زیست و آب چیست؟

تبیین و بررسی پایداری توسعه در ایران،چالش های مدیریت پسماندها از منظر بخش خصوصی،چالش های مدیریت آب کشور و تاثیر آنها بر کسب و کار ها،جریان سازی مباحث توسعه پایدار

مشکلات و تنگناهایی قوانین و مقررات مرتبط با محیط زیست از منظر بخش خصوصی،کاربرد سازوکارهای اقتصادی و بیمه برای حفاظت از محیط زیست و تبیین قابلیت های توسعه کسب و کارهای خرد وجریان سازی و تبیین ابعاد مفهومی توسعه پایدار از طریق برگذاری نشست ها با فعالین بخش خصوصی از جمله مهم ترین سرفصل های کمیسیون توسعه پایدار است.

کمیسیون توسعه پایدار، محیط زیست و آب به دنبال ترسیم چه چشم اندازی است؟

تقویت نقش و جایگاه کمیسیون در سیاست ها و برنامه های توسعه پایدر کشور به عنوان پارلمان و نماینده بخش خصوصی،نهادینه کردن مباحث پایداری محیط زیست در سیاست ها و برنامه های بخش خصوصی،ایفای نقش حلقه اتصال بین فعالان اقتصادی و کسب و کارهای خرد با نهادهای دولتی جهت انتقال مفاهیم و دغدغه های محیط زیست و توسعه پایدار،ایفای نقش به عنوان تسهیلگر جهت انتقال مبانی علمی و تجربه های برتر (best practice) به سیاست ها و برنامه ها در نظام تصمیم گیری و برنامه ریزی کشور

تبیین و انتقال مفاهیم علمی روز در زمینه مباحث پایداری و توسعه پایدار در محافل بین المللی و اشاعه و نهادینه کردن این مفاهیم  در بین نظام حکمرانی و جامعه وشناسایی، تبیین و معرفی ظرفیت های بین المللی در حوزه های مختلف پایدار ( مانند انرژی های نو، مدیریت پسماندها، فناوری های مدیریت منابع آب و غیره) در جامعه از مهم ترین مولفه های چشم انداز آینده است.

مهم ترین موانع پیش روی برنامه های کمیسیون توسعه پایدار، محیط زیست و آب چیست؟

ضعف و نارسایی ارتباطات افقی بین کمیسیون های توسعه پایدار با سایر کمیسیون ها،کندی و بروکراسی نسبی برای انتشار کتاب های تهیه شده به دلیل مشکلات اداری وعدم برگزاری مستمر بین کمیسیون های مختلف برای ایجاد درک مشترک در مورد مباحث توسعه پایدار از جمله مهم ترین موانع پیش روی برنامه های کمیسیون پایدار است.

ارائه گزارش در این زمینه چه تأثیری روی شرکت ها و بنگاه های اقتصادی خواهد داشت؟

با توجه افرایش گستره و دامنه مباحث پایداری در سطح جهان و تسری این موضوع به بنگاه های اقتصادی، موضوع مسئولیت اجتماعی بنگاه و به دنبال آن پایداری و سازگاری  فعالیت های آنان با محیط زیست و همچنین محیط اجتماعی به عنوان یکی از پیش شرط های بسیاری از بنگاه های اقتصادی در سطح جهان پذیرفته شده است، زیرا بسیاری از این بنگاه ها برای اینکه بتوانند وارد بازارهای بین بین المللی شوند، باید ضوابط و معیارهای توسعه پایدار را رعایت نمایند در غیر این صورت ممکن است از یک سو مشمول برخی از تحریم ها شوند و از سوی دیگر نیز بسیاری مشتریان رغبتی برای خرید کالاها و محصولات آنها را نخواهند داشت.

به همین دلیل در یکی از اهداف خرد در ۱۲ اهداف توسعه پایدار (تضمین الگوهای تولید و مصرف پایدار) بر تشویق بنگاه‌ها، به‌ویژه بنگاه‌های بزرگ و فراملی، برای اتخاذ شیوه‌های پایدار و به منظور تلفیق اطلاعات پایداری در چرخه گزارش دهی آنان تاکید شده و شاخصی با عنوان ” تعداد بنگاه‌هایی که گزارش‌های پایداری خود را منتشر کرده اند” پیش بینی شده است که مبین اهمیت رعایت مباحث پایداری در فعالیت های بنگاه های اقتصادی است.لذا تبیین این ادبیات و الزامات و تهیه و تدوین الگوهای بومی برای تهیه گزارش های پایداری و همجنین جریان سازی و نهادینه کردن این مباحث از سوی کمیسیون قطعا تاثیر به سزایی در نگرش بنگاه های اقتصادی به مباحث پایداری درارد که قطعا رعایت این اصول و مبانی می تواند در ارتقای رقابت پذیری بنگاه های اقتصادی کشور و ایجاد تصویری مسئولیت پذیر از بنگاه های کشور در بازارها و مجامع بین الملل نقش بسیار مهمی داشته باشد.

لذا تهیه گزارش های موردی و همچنین بزگذاری نشست هایی برای تبیین مباحث پایداری می تواند نقش موثری در مسئولیت پذیری اجتماعی بنگاه های اقتصادی کشور داشته باشد.

مفهوم توسعه پایدار در ایران با چه چالش ها و فرصت هایی مواجه است؟

مهم ترین چالش ها،درک ناقص و عدم اجماع در مورد مفهوم توسعه پایدار،فقدان استراتژی مشخص برای دستیابی به اهداف توسعه پایدار،فقدان متولی مشخص برای پیگیری اهداف توسعه پایدار،عدم اطلاع رسانی و ضعف در نهادینه کردن مباحث توسعه پایدار در کشور به طور عام، و بنگاه های اقتصادی به طور اخص،ضعف و نارسایی نهادهای دولتی در تبیین ابعاد مفهومی توسعه پایدار،تلقی و برداشت های نادرست از توسعه پایدار و سوء برداشت از مفهوم توسعه پایدار،فقدان سیستم نظارت ، ارزیابی و پایش توسعه پایدار در کشور،عدم توجه به بومی سازی شاخص های توسعه پایدار،نارسایی و فقدان شاخص های متقن و موثق برای ارزیابی پایداری در سطح ملی وعدم مستند سازی و اطلاع رسانی اقدامات و فعالیت های مبتنی بر توسعه پایدار در کشور و انعکاس آنها در مجامع بین المللی است و فرصت های پیش روی نیز شامل وسازگاری توسعه بخش خصوصی با محیط زیست است. از سوی دیگرارتقای بهره وری بنگاه های اقتصادی , تقویت و تحکیم و ارتقای تعامل بنگا های اقتصادی بخش خصوصی با موسسات و بنگاه های خارجی از طریق اجرای فعالیت ها و سرمایه گذاری های سازگار با محیط زیست،ارتقای انسجام و همکاری بین بنگاه های اقتصادی برای دستیابی به اهداف توسعه پایدار،ایجاد بسترهای لازم ارتقای همکاری های جنوب – جنوب , ایجاد بسترهای لازم برای انتقال و نهادینه کردن مباحث پایداری به سطوح سیاست گذاری و تصمیم گیری از سوی کمیسیون , استفاده از ظرفیت های فنی و مالی بین المللی برای پیشبرد اهداف توسعه پایدار در کشور، بویژه استفاده از ظرفیت های بین المللی برای بهره مندی از از آنها از سوی بنگاه های اقتصادی بخش خصوصی مانند استفاده از سازوکارهای توسعه پاک (CDM)، بند ۴۳  دستور کار “دگرگون ساختن جهان ما “، برنامه عمران سازمان ملل متحد (UNDP) و غیره

همچنین انتقال تجربیات و دانش در زمینه توسعه پایدار از طریق حضور در مجامع بین المللی،ارتقای همکاری ها بین بنگاه های اقتصادی بخش خصوصی با بنگاه های بین المللی از طریق حضور در مجامع بین المللی،تقویت و توانمند سازی بنگا های اقتصادی برای حضور موثر در بازارها و مجامع بین المللی , ارتقای شفافیت و پاسخگویی،کاهش تعارض منافع از طریق تبیین اهداف توسعه پایدار در سطوح برنامه ریزی و سیاست گذاری است.