پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان، از تجمیع ۵۰ منبع دادهای تشکیل شدهاست. در فاز نخست، ۲۵ منبع دادهای به طور کامل تجمیع و ساختار اصلی پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان (با بیش از ۶۰ جدول دادهای) بر اساس آنها شکل گرفتهاست. بیش از ۳ میلیارد رکورد دادهای در پایگاه داده نهایی ذخیره و تجمیع شدهاست.
معرفی مختصر بانک رفاه ایرانیان
به گزارش رسانه مسئولیت اجتماعی، حکومتها در طول تاریخ نیاز به شناسایی شهروندان جهت ارائه خدمات به آنها داشتهاند. با پیشرفت جوامع این نیاز به یک ضرورت تبدیل شد و با افزایش جمعیت و پیچیده شدن حکمرانی، حکومتها تلاش کردند با استفاده بیشتر از دادهها، شناسایی خود از جامعه را بیشتر کنند، تا جایی که امروزه، در جوامع توسعهیافته کلیه فعالیتهای فردی قابل رصد است و برایناساس، حکومتها میتوانند با مطالعه الگوهای رفتاری شهروندان، هرچه دقیقتر اقدام به سیاستگذاریها نمایند. در کشور ما نیز این روند (هرچند بسیار کندتر از جوامع پیشرفته) در حال پیشروی است. صدور شناسنامه، اولین قدم در این راستا بوده و به مرور و با نیاز به شناسایی دقیقتر افراد برای ارائه خدمات شهروندی، کد ملی ایجاد و به عنوان شناسه هویتی هر فرد در جامعه تبدیل شد. خوشبختانه امروز تقریبا کلیه خدمات با استفاده از کد ملی به شهروندان ارائه میشود.
اما این اقدام تنها شروع کار است، امروزه هویت افراد تنها با هویت شناسنامهای آنها شکل نمیگیرد. بلکه هویت یک فرد در جامعه از مجموعه هویت شناسنامهای، فعالیتهای مالی-اجتماعی، خدمات دریافتی و … تشکیل میشود. بنابراین شناسایی هویت افراد در جوامع مدرن یک نیاز حیاتی برای هر حکومت است و این امر با تجمیع اطلاعات و ایجاد پایگاههای داده امکانپذیر است. هدفی که پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان در طول عمر ۵ ساله خود به دنبال تحقق آن بوده است.
پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان تلاشی است که از بهمن ماه سال ۱۳۹۲ در جهت تحقق ایجاد شناسنامه رفاهی-اقتصادی افراد شروع شدهاست.
پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان، از تجمیع ۵۰ منبع دادهای تشکیل شدهاست. در فاز نخست، ۲۵ منبع دادهای به طور کامل تجمیع و ساختار اصلی پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان (با بیش از ۶۰ جدول دادهای) بر اساس آنها شکل گرفتهاست. بیش از ۳ میلیارد رکورد دادهای در پایگاه داده نهایی ذخیره و تجمیع شده است.
پروژههای مختلف انجام شده در معاونت رفاه اجتماعی
در حال حاضر، ۲۲۱ فیلد اطلاعاتی شناسایی شدهاند که ابعاد مختلف هویتی شهروندان را به صورت مستقیم و غیرمستقیم توصیف مینمایند. بخشی از خروجیهای پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان به صورت وبسرویس در اختیار ۲۰ سازمان مختلف قرار گرفته است. علاوهبرآن، خدمات تحلیلی نیز به تعدادی از سازمانها ارائه شده است. این خدمات شامل استحقاقسنجی، بررسی همپوشانی، دادهکاوی، وسعسنجی و … میشود.
تاکنون از پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان در پروژههای مختلفی در معاونت رفاه اجتماعی استفاده شده است.
از جمله این پروژهها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
شناسایی کودکان بازمانده از تحصیل
بهبود سازوکار توزیع سبد کالا
رفع همپوشانی بیمهای
راهاندازی سامانه جامع دفتر بیمههای سلامت شامل انجام الکترونیک امور مربوط به پوشش خدمات دارویی و تجهیزات
طراحی، اصلاح و الکترونیکی کردن فرآیند پوشش بیمه اجتماعی کارگران ساختمانی
طراحی و اصلاح فرآیند بیمه اجتماعی قالیبافان و صنعتگران شاغل در حوزه صنایع دستی
طراحی و اصلاح فرآیند پوشش بیمه اجتماعی رانندگان
شناسایی اقشار نیازمند، ارائه بسته حمایتی و افزایش مستمری برای آنها
ایجاد نقشه فقر و پراکندگی آن روی نقشه
پروژه هایی با همکاری سایر نهادهای دولتی
همچنین معاونت رفاه اجتماعی با استفاده از پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان و با همکاری سایر نهادهای دولتی، پروژههای زیر را در حوزه حکمرانی داده محور انجام داده است:
بنیاد نخبگان: ارزیابی وضعیت کنونی رفاهی، حوزه فعالیت تخصصی و موقعیت جغرافیایی ۲۳ هزار شاگرد اول کنکور
سازمان ثبت احوال: اعطای کارت ملی به افراد دارای کد ملی و فاقد کارت شناسایی ملی
وزارت بهداشت و آموزش پزشکی: دهکبندی رفاهی ۱۳ میلیون بیمار بستری در مراکز درمانی تحت مدیریت این وزارت
سازمان امور مالیاتی: شناسایی اقشار پردرآمد و جلوگیری از فرار مالیاتی
بررسی سابقه افراد در دریافت تسهیلات خود اشتغالی و تسهیلات خرد از موسسات مالی و تخصیص نمره اعتباری به ایشان
شناسایی نیازمندان واقعی از افراد غیرمستحق دریافت کمکهای حمایتی در دو نهاد حمایتی (کمیته امداد امام خمینی و سازمان بهزیستی)
نیروهای مسلح: تعیین وضعیت اقتصادی سربازان فراری به جهت اتخاذ سیاست متناسب
نیروهای مسلح: تعیین وضعیت بیمه درمان ۸۰ هزار نفر ایثارگر بهرهمند از کمک هزینه درمان ایثارگران معسر
وزارت آموزش و پرورش: شناسایی و آسیبشناسی دلایل بازماندگی کودکان بازمانده از تحصیل
پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان و صرفه جویی ۳۶۰۰ میلیارد تومانی منابع ملی
پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان صرفهجویی مالی بسیاری در این مدت برای دولت به همراه داشته است که در بخش کارگران ساختمانی ۱۰۰۰ میلیارد تومان، بیماران خاص ۸۰۰ میلیارد تومان، سبد کالا ۳۰۰ میلیارد تومان و حذف یارانه ۱۵۰۰ میلیارد تومان صرفهجویی داشته که در مجموع از هدر رفت ۳۶۰۰ میلیارد تومان از منابع ملی جلوگیری نموده است.
دستاوردها
تجمیع اطلاعات سازمانهای مختلف و تشکیل شناسنامه رفاهی، اقتصادی و اجتماعی شهروندان از جمله نیازهای ضروری هر حکومتی است. در راستای تحقق این ضرورت، پروژه پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان تعریف گردید. ذکر همه دستاوردهای این پروژه امکانپذیر نیست اما میتوان به دستاوردهای کلی زیر اشاره نمود.
تجمیع اطلاعات سازمانهای مختلف و تشکیل شناسنامه رفاهی، اقتصادی و اجتماعی شهروندان از جمله نیازهای ضروری هر حکومتی است. در راستای تحقق این ضرورت، پروژه پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان تعریف گردید. ذکر همه دستاوردهای این پروژه امکانپذیر نیست اما میتوان به دستاوردهای کلی زیر اشاره نمود:
ایجاد پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان برای اولین بار به صورت سیستماتیک در کشور
تهیه شناسنامه اقتصادی-اجتماعی شهروندان برای اولین بار درکشور
استفاده از پایگاه اطلاعات و خروجیهای آن در شناسایی، استحقاقسنجی، رفع همپوشانی، تحلیل داده و ارائه گزارشهای مرتبط
اصلاح فرایند و الکترونیکیکردن بیمه اجتماعی کارگران ساختمانی در کشور
صرفهجویی مالی به میزان ۳۶۰۰ میلیارد تومان در طول ۵ سال گذشته
فرآیند اصلی
پایگاه اطلاعاتی رفاه از تجمیع منابع دادهای مختلف تشکیل شدهاست که هر منبع داده (دستگاه/ سازمان)، دادههای حوزه خود را با ساختار مخصوص به خود تجمیع کردهاست. تجمیع مجدد این منابع داده، فرآیند پیچیدهای است که در ادامه کلیات آن توضیح داده خواهد شد.
پایگاه اطلاعاتی رفاه از تجمیع منابع دادهای مختلف تشکیل شدهاست که هر منبع داده (دستگاه/ سازمان)، دادههای حوزه خود را با ساختار مخصوص به خود تجمیع کردهاست. تجمیع مجدد این منابع داده، فرآیند پیچیدهای است که در ادامه کلیات آن توضیح داده خواهد شد.
به طور خلاصه پس از دریافت داده از هر منبع، دادهها در یک پایگاه اطلاعات اولیه (پایگاه اطلاعات خام) ذخیره میشوند و پس از این ذخیرهسازی، کمیته منابع داده کلیه فیلدهای اطلاعاتی را به صورت دقیق بررسی میکند و بر اساس نیاز پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان فیلدهای مرتبط را جهت تجمیع در پایگاه داده اصلی به تیم تجمیع ارائه میدهد. در این مرحله شناسنامه فیلدها و منابع داده نیز تکمیل میگردد. پس از این مرحله، فرآیند تجمیع آغاز میگردد که شامل زیرفرایندهایی نظیر تمیزسازی دادهها، رفع مغایرت، یکپارچهسازی ساختار و… است. در نهایت دادههای موردنظر بر اساس ساختار طراحیشده رفاهی ذخیره میشود. شایان ذکر است از آنجا که کیفیت دادهها از اهمیت بالایی برخوردار است، فرایند کیفیتسنجی، در هر دو پایگاه داده (پایگاه اطلاعات خام و پایگاه اطلاعات اصلی) به طور مداوم انجام میشود. مدل شماتیک فرایند مذکور در شکل زیر نشان داده شدهاست.
هوش تجاری
مدیران ارشد سازمانها نیاز دارند تا با استفاده از شاخصهایی، مسائل پر اهمیت در حوزه تعریف شده خود را پایش نمایند و از آنها برای تصمیمات مدیریتی استفاده نمایند. این «شاخصهای کلیدی عملکرد(KPI) » لازم است پیشاپیش شناسایی شده و به سادگی، در قالب نمودارهای مناسب و
با امکان بررسی از ابعاد گوناگون در اختیار مدیریت قرار گیرد.
مدیران ارشد سازمانها نیاز دارند تا با استفاده از شاخصهایی، مسائل پراهمیت در حوزه تعریفشده خود را پایش نمایند و از آنها برای تصمیمات مدیریتی استفاده نمایند. این «شاخصهای کلیدی عملکرد(KPI) » لازم است پیشاپیش شناسایی شده و به سادگی، در قالب نمودارهای مناسب و با امکان بررسی از ابعاد گوناگون در اختیار مدیریت قرار گیرد.
جهت ارائه تصویر کلان از وضعیت رفاهی کشور و بنا به نیاز مدیران، شاخصهایی روی دادههای تجمیعشده در پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان تعریف و بر اساس آن داشبوردهایی که انواع مختلف دارند، طراحی و پیادهسازی شده است. نمایش شاخصهای پایگاه اطلاعات رفاه به دو صورت کلی جغرافیایی و نموداری انجام میشود که در ادامه و پس از ارائه تعدادی از شاخصها به ارائه نمونههایی از آنها میپردازیم.
جدول زیر تعدادی از شاخصهای تعریف شده در پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان را نشان میدهد.
استحقاقسنجی افراد با استفاده از آزمون وسع
نظام اطلاعاتی دولت باید قادر باشد استطاعت و استحقاق فرد متقاضی خدمات حمایتی را مورد بررسی قرار دهد. تقاضا برای دفترچه درمان رایگان، تسهیلات ارزان قیمت خود اشتغالی، استفاده از مزایای سالمندی، بیمه بیکاری، از جمله خدمات حمایتی هستند که برای جلوگیری از سوءاستفادههای احتمالی باید استحقاق فرد، مورد بررسی قرار گیرد.
در دولتها ارائه هر خدمت حمایتی معمولا منوط به شرایطی است. نظام اطلاعاتی دولت باید قادر باشد استطاعت و استحقاق فرد متقاضی خدمات حمایتی را مورد بررسی قرار دهد. تقاضا برای دفترچه درمان رایگان، تحت پوشش قرارگرفتن در نهادهای حمایتی، تسهیلات ارزان قیمت خود اشتغالی، استفاده از مزایای سالمندی، بیمه بیکاری، از جمله خدمات حمایتی هستند که برای جلوگیری از سوءاستفادههای احتمالی باید استحقاق فرد، مورد بررسی قرار گیرد. پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان از “آزمون وسع” برای این منظور بهره میجوید. خروجی این آزمون دهکبندی و صدکبندی (رتبهبندی رفاهی) خانوارهای ایرانی است. تاکنون با استفاده از دادههای پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان چند آزمون وسع بر اساس پارامترهای مختلف توسط کارشناسان این حوزه طراحی و بر روی دادههای پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان اعمال شدهاست.
برای طراحی آزمون وسع تعدادی از کمیتهای موجود در پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان مورد استفاده قرار گرفتهاست. همچنین برخی از این کمیتها با یکدیگر ترکیب شده و کمیتهای جدیدی تشکیل دادهاند. با استفاده از این کمیتها و براساس یک مدل رگرسیون خطی، شاخص جدید محاسبه و ارزیابی شدهاست. به دلیل طراحی مناسب مدل دادهای در پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان، پیادهسازی و محاسبه این آزمون برای کل خانوارها دشوار نخواهد بود.
در ادامه کمیتهای موردنیاز و چگونگی تشکیل آنها برای آخرین آزمون وسع پیادهسازی شده بیان و مدل ساختهشده ارائه میشود.
کمیتهای مورد نیاز برای محاسبهی شاخص وسع به دو دسته تقسیم میشوند:
الف) کمیتهای اولیه:
کمیتهایی که به طور خام و بدون تغییر استفاده میشوند. از جمله این کمیتها میتوان به موارد زیر اشاره نمود.
بُعد خانوار
جنسیت سرپرست خانوار
تعداد خودرو
مجموع ارزش خودرو
تعداد ملک اظهاری
تعداد سفرهای خارجی
ب) کمیتهای ترکیبی:
این دسته از کمیتها، کمیتهایی هستند که با استفاده از چند کمیت دیگر ساخته میشوند. از جمله این کمیتها میتوان به موارد زیر اشاره نمود.
پزشک بودن
مدیر دولتی بودن
شاغل بودن که شامل دستمزد تامین اجتماعی، پزشک، مدیر دولتی، وکیل، هیئت علمی، کارفرما حقیقی، کارفرما حقوقی، صرافی، شاغل، دولتی، کارمند و اصناف میباشد.
سن سرپرست که به برچسبهایی نظیر سرپرست جوان (کمتر از ۲۵ سال)، سرپرست میانسال (بین ۲۵ تا ۵۴ سال)، و سرپرست سالمند (بیش از ۵۴ سال) نگاشت شدهاست.
میانگین سن خانوار که به برچسبهایی نظیر خانوار جوان (کمتر از ۲۹ سال)، خانوار میانسال (بین ۲۹ تا ۴۶ سال) و خانوار سالمند (بیش از ۴۶ سال) نگاشت شدهاست.
تعداد افراد در سن کار
بُعد وزندار خانوار :تفکیک وزنی خانوارها بر اساس افراد خانوار در بخشهای کودک (زیر ۱۱ سال)- نوجوان (بین ۱۱ تا ۱۷ سال)- بزرگسال (بیش از ۱۷ سال)
استان و منطقهی محل زندگی
میانه ارزش مسکن
سرویسهای فراسازمانی
در کمیته منابع داده و در جلساتی که با دستگاههای مختلف برگزار میشود، جهت تعامل بهتر با دستگاه، نیازهای دادهای آنها بررسی شده، و در صورت امکان (با در نظر گرفتن قوانین تبادل داده) با تعریف سرویسهایی بر روی دادههای پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان، نیازمندیهای ذکر شده در سازمانها مرتفع میشود.
در کمیته منابع داده و در جلساتی که با دستگاههای مختلف برگزار میشود، جهت تعامل بهتر با دستگاه، نیازهای دادهای آنها بررسی شده، و در صورت امکان (با در نظر گرفتن قوانین تبادل داده) با تعریف سرویسهایی بر روی دادههای پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان، نیازمندیهای ذکر شده در سازمانها مرتفع میشود. برای مثال، نیازهای دادهای سازمانهای مختلف که از سازمان تامین اجتماعی انتظار داشتند به صورت زیر است:
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی جهت اجرای پروژه بیمه رفاهی کارگران ساختمانی در قالب استعلام بیمهای
سازمان بهزیستی کشور در قالب دادههای موضوعی “استعلام بیمهای و استعلام افراد تحتپوشش”
کمیته امداد امام خمینی (ره) در قالب دادههای مربوط به حقوق بازنشستگی و مستمری
صندوق بازنشستگی کشوری در قالب دادههای مربوط به اطلاعات بیمهپردازان و مشترکین شاغل، اطلاعات مورد نیاز مستمریبگیران (بازنشستگان و موظفین)، اطلاعات افراد تحتتکفل بیمهپردازان و مستمریبگیران
صندوق کشاورزان، عشایر و روستاییان شامل اطلاعات بیمهشدگان
سازمان حملونقل جادهای (وزارت راه و شهرسازی) شامل اطلاعات وضعیت اعتبار بیمه تامین اجتماعی از طریق کد ملی راننده
در همین راستا، بر اساس دادههای پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان، سرویسهای مختلفی طراحی شدهاست که بنابه درخواست دستگاههای مختلف و وظایف قانونی وزارت رفاه در اختیار آنها قرار گرفتهاست. در حال حاضر ۲۷ سرویس به ۲۰ دستگاه مختلف ارائه میشود. تعدادی از سرویسهای ارائه شده در قالب وبسرویس میباشند که از آنها میتوان به وبسرویسهای زیر اشاره نمود:
وبسرویس تجمیع بیمهای
وبسرویس بازنشستگی (این سرویس جهت اجرای “قانون منع بکارگیری بازنشستگان” در اختیار سازمان امور اداری و استخدامی قرار گرفت.)
وبسرویس پست
وبسرویس هویتی
وبسرویس بنیاد شهید
وبسرویس فنیوحرفهای
یکی از مهمترین سرویسهایی که توسط پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان به سایر سازمانها ارائه میشود، “وبسرویس تجمیع بیمهای” است. این وبسرویس به سازمانهای زیر ارائه میشود:
وزارت علوم، صندوق بازنشستگی بانکها، بانک مرکزی، وزارت اقتصاد، سازمان اداری و استخدامی، گمرک، وزارت آموزشوپرورش، بانک مرکزی، سازمان حملونقل جادهای، کمیته امداد، بنیاد شهید، صندوق کارآفرینی امید، سازمان بنادر و کشتیرانی، شرکت گاز، فنیوحرفهای، شرکت ملی فولاد، صندوق اجتماعی روستاییان و عشایر، بازنشستگی کشوری، سازمان بهزیستی، تامین اجتماعی.
۱ دیدگاه
باسلام ما چهار نفریم دونفر برام کالا برگ ریختند لطفاً رسیدگی کنید جز دهک دوم هستم شهناز حسن سارینا امیر عباس