به گزارش رسانه مسئولیت اجتماعی: معضل آلودگی هوا که سالهاست به چالش دائمی کلانشهرهای ایران، بهویژه تهران، بدل شده، امروزه یکی از دغدغههای اصلی کشور بهشمار میرود؛ مسئلهای که در صورت عدم اتخاذ تدابیر ریشهای، میتواند در آیندهای نزدیک دامنگیر شهرهای کوچک و حتی مناطق روستایی نیز بشود. البته این به معنای نادیده گرفتن تلاشهای صورتگرفته در سالهای اخیر برای مهار این معضل بزرگ نیست.
در همین راستا، مرکز مطالعات و برنامهریزی شهر تهران در هجدهمین گزارش «اورژانس شهری» خود با عنوان «طراحی شارژ بیسیم متحرک به عنوان زیرساخت پشتیبان ناوگان برقی اتوبوسرانی تهران»، ضمن تشریح مزایای بهکارگیری حملونقل برقی، راهکارهای ارتقای زیرساختهای ضروری این سیستم را بررسی کرده است. حقیقت آن است که کارشناسان تاکنون راهبردهای گوناگونی را برای مقابله با آلودگی هوا پیشنهاد دادهاند که نوسازی ناوگان حملونقل و استفاده از اتوبوسها و تاکسیهای برقی از مهمترین آنهاست. مدیریت شهری تهران نیز از اواخر سال ۱۴۰۲ اقدامات اجرایی خود را برای تحقق این هدف آغاز کرد تا سهم خود را در کاهش آلودگی هوا در بازههای زمانی میانمدت و بلندمدت ایفا کند. ثمره این رویکرد، انعقاد قرارداد خرید ۲۵۰۰ دستگاه اتوبوس و ۲۵۰۰ دستگاه تاکسی برقی از کشور چین بود که گامی جدی برای نوسازی و دمیدن روحی تازه در کالبد فرسوده ناوگان حملونقل عمومی پایتخت محسوب میشود.
از بحران آلودگی تا نوسازی سبز؛ خون تازه در رگهای حملونقل پایتخت
روند به کارگیری اتوبوسهای برقی در خیابانهای تهران هم رسما از اسفند ماه سال گذشته با رونمایی از ۱۸۹ دستگاه اتوبوس برقی در مسیر ۴.۵ کیلومتری خط جمهوری بهارستان آغاز شد؛ شروعی که باعث شد تا امروز ۳۹۰ دستگاه از این اتوبوسها به شهروندان تهرانی در نقاط مختلف شهر خدمات رسانی کنند. در مقابل هم به گفته ملکی، مدیرعامل سابق سازمان مدیریت و نظارت بر تاکسیرانی شهر تهران در ۱۷ مهر ماه امسال، ۱۰۰ دستگاه از ۱۷۵۲ دستگاه تاکسی برقی پلاک گذاری شده، به ناوگان تاکسیرانی اضافه شدند، یعنی امروز نه تنها تهرانیها میتوانند سوار اتوبوسهایی شوند که خبری از آلایندگی آنها نیست، بلکه میتوانند برای رفتن به مقصدشان از تاکسیهای مدرن برقی هم بهره بگیرند.
قلب تپنده ناوگان برقی؛ وضعیت موجود ایستگاههای شارژ در تهران
با وجود اینکه بهرهگیری از خودروهای برقی به تدریج تاثیری غیرقابل انکاری در کاهش آلودگی هوا به ویژه در مناطق مرکزی شهر دارد؛ اما نمیتوان از اهمیت تامین زیرساختهای لازم برای فعالیت و تداوم خدمت رسانی اتوبوسها و تاکسیهای برقی غفلت کرد؛ ایستگاهها و نازلهای شارژ برقی که نقش قلب تپنده را برای زنده نگه داشتن ناوگان این حمل و نقل را ایفا میکنند و هر چه تعداد آنها در سطح شهر بیشتر باشد، در کنار سهولت شارژ برای رانندگان این تاکسیها و اتوبوسها، شاهد تداوم بیشتری در روند خدمترسانی هم هستیم. شاید برای درک بهتر شرایط این حوزه بد نباشد نگاهی به ظرفیت تهران در این حوزه داشته باشیم.
به گفته کامبیز ناظریان، مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق تهران بزرگ؛ امروز ۱۳ جایگاه شارژ خودروهای برقی وجود دارد که قرار است تعداد آنها تا پایان سال به ۷۵ ایستگاه برسد. به عبارت دقیق تر بیش از ۲۰ نقطه از شهر تهران مجهز به ایستگاههای شارژ برق سریع و آهسته هستند که با دارا بودن ۱۸۳ نازل شارژ برقی، تا حدودی خیال رانندگان را برای تامین برق مورد نیاز خودروهایشان راحت کرده است.
فراتر از روشهای سنتی؛ ضرورت تنوعبخشی به زیرساختهای برقی
با وجود اینکه روند توسعه ایستگاههای شارژی در تهران طی یک سال اخیر با سرعت ادامه داشته، اما نکته مهم در این میان آن است که در کنار افزایش کمی آنها، باید به سمت استفاده از روشهای جدید شارژ خودروهای برقی حرکت کرد؛ چرا که فقدان شبکهای کافی، قابل اطمینان و متنوع از زیرساختهای شارژ مانند شارژ شبانه، شارژ سریع در مسیر با استفاده از روشهای نوین مانند بیسیم، مشکلاتی را مانند طولانی شدن روند شارژ و کاهش توان حمل و نقل عمومی برقی در خدمت رسانی به شهروندان ایجاد کرده است. به عبارت دیگر امروز بهرهگیری از تمام ظرفیت این ناوگان به دلیل زیرساختی باعث شده تا عملکرد آنها با محدودیت عملیاتی، کاهش بهرهوری و افزایش زمان خروج از سرویس همراه باشد. اتفاقی که نه تنها احتمال هدر رفت سرمایه گذاری انجام شده را بالا میبرد بلکه میتواند اعتماد مدیران، بهرهبرداران و افکار عمومی را هم نسبت به سیاست برق سازی حمل و نقل عمومی تضعیف کند.
شارژ بیسیم؛ عبور از چالش زمان و فضا در ایستگاههای متمرکز
امروز ایستگاه های شارژ با چالش هایی مانند زمان بسیار طولانی شارژ، فرسایش سریع باتری، نبود ظرفیت کافی در پایگاه های شارژ، هزینه بالای توسعه پایگاه ها و همچنین نبود فضای کافی برای نصب دهه ها شارژر روبه رو هستند. چالش هایی که هر چه جلوتر می رویم و به تعداد ناوگان برقی پایتخت اضافه میشود، طبیعتا نمود بیشتری هم خواهد داشت. اما این بدان معنی نیست که برای رفع آنها نیازمند هزینه گزاف و زمان زیادی باشیم، چرا که حرکت به سمت شارژ بی سیم می تواند بسیاری از این مسائل را حل کند. اتفاقی که می طلبد تا به صورت کریدیور پایلوت در تهران اجرایی شود. همچنین طراحی ترکیبی از روش های شارژ، تعریف شاخص های ارزیابی شفاف از ابتدا و پیوند زدن پایلوت با سیاست های کلان انرژی و حمل و نقل هم دیگر اقداماتی است که می تواند مزیت های قابل توجهی را به همراه داشته باشد. اما در این بین نباید فراموش کرد که اجرای پایلوت این طرح به صورت جزیره ای اجرا نشود و لازم است تا علاوه بر مرتبط کردن اجرای بخش پایلوت به برنامه نوسازی ناوگان برقی، سیاست کاهش آلایندگی و حتی مدیریت بار شبکه برق هم مورد توجه قرار بگیرد.
نقشه راه بومیسازی؛ الزامات فنی و مدیریتی برای تحقق شارژ القایی
یکی از مسائل اصلی درباره تحقق تصمیمات فناورانه، امکان و یا عدم تحقق آن است. مسئله ای که درباره ایجاد شارژهای بی سیم متحرک برای ناوگان حمل و نقل عمومی باید عنوان کرد که با اتکا به توان داخلی می توان آن را اجرایی کرد. البته برای این کار لازم است تا شاهد مشارکت فعال شهرداری، شرکت برق، اپراتور اتوبوسرانی، دانشگاه یا مرکز پژوهشی و تامین کننده فناوری و پروژه های عملیاتی باشیم. در همین راستا می طلبد تا آزمایشگاه زنده شهری با هدف انجام تحقیق و توسعه و با تاکید بر برقی سازی در مدیریت امور نخبگان راه اندازی شود و همچنین باید بومی سازی دانش و پایش عملکرد، تحلیل داده ها و مستندسازی تجارت هم به شکل ویژه در دستور کار معاونت حمل و نقل قرار بگیرد.
انقلاب بهرهوری؛ چگونه تکنولوژی جدید عمر باتری و خدمات را افزایش میدهد؟
قطعا تغییر و استفاده ترکیبی از فناوری های شارژ خودروهای برقی مزیت های مختلفی خواهد داشت که در صورت تحقق آن می توان شاهد پیامدهای مثبت آن بود که یکی از آنها را باید کاهش نیاز به استفاده از باتری های بزرگ در خودروها و اتوبوس ها دانست. مسئله دیگر افزایش زمان خدمت دهی است که با حذف توقف های ۶ تا ۷ ساعته، عملا شرایط را برای حضور اتوبوس ها در مدار خدمت رسانی بهبود می بخشد و امکان افزایش بهره وری ناوگان را فراهم می کند. کاهش فرسایش باتری به دلیل شارژ کم تنش و پیوسته، کاهش بار به شبکه برق پایگاه با فراهم شدن توزیع توازن در مسیر هم از دیگر مزیت های شارژ بی سیم است. در همین راستا صرفه جویی اقتصادی بلندمدت و بهبود کیفیت سرویس رسانی، کاهش نیاز به توسعه سنگین پایگاه شارژ، سازگاری با فناوری های هوشمند شهری و افزایش ایمنی و قابلیت اطمینان هم از دیگر مزیت های این مدل شارژ است. مزیت هایی که قطعا با اجرای پایلوت و توسعه تدریجی این روش شارژ می توان به آنها دست پیدا کرد./خبرگزاری مهر
