منیژه بازیار-در آسمان، این پهنه آبی زیبا، هیچ دیواری بنا نشده و این وسعت یکپارچه با آجر و فولاد سرد، تکهتکه و مرزبندی نشده است. درست در همین قلمرو بیمرز است که مسافرانی بال میگشایند که قرنهاست پیوند میان قارهها و اقلیمها را با رنج سفر و شکوه پرواز حفظ کردهاند.
پرندگان مهاجر مسافرانی هستند که بدون ویزا و پاسپورت، هر سال هزاران کیلومتر را طی میکنند تا توازن حیات را در سیاره ما حفظ کنند. این پروازهای با شکوه، تنها یک پدیده طبیعی نیستند، بلکه آزمونی برای سنجش وجدان و مدیریت ما در دنیای مدرن محسوب میشوند. اینجاست که نقش دولتها و سازمانهای بزرگ معنای عمیقتری پیدا میکند و مفاهیمی مثل حاکمیت شرکتی و مسئولیت اجتماعی از دنیای اعداد و ارقام خارج شده و با سرنوشت طبیعت گره میخورند.
اگر بخواهیم با نگاهی تحلیلگرانه به این موضوع نگاه کنیم، باید از مفهوم حاکمیت شرکتی در ابعاد کلان ملی و سازمانی حرف بزنیم. حاکمیت شرکتی در واقع یعنی مدیریت درست، شفاف و پاسخگو در قبال تمام ذینفعان. در پهنه زمین، پرندگان مهاجر ذینفعانی هستند که اگرچه زبانی برای اعتراض ندارند، اما بقای آنها نشانه سلامت عملکرد مدیریتی ماست. وقتی یک حاکمیت یا یک نهاد بزرگ، تالابها و زیستگاهها را فدای پروژههای کوتاه مدت میکند، در واقع در اصول بنیادین حکمرانی خود دچار خطا شده است. چرا که مدیریت داراییها فقط محدود به پول و کالا نیست؛ محیط زیست و این مسافران خستگیناپذیر، سرمایههای نمادین و حیاتی زمین هستند که دولتها باید به عنوان امانتدارانی امین، از آنها در برابر طمع و تخریب محافظت کنند.
از سوی دیگر، مسئولیت اجتماعی امروز دیگر یک اقدام داوطلبانه یا یک ژست تبلیغاتی نیست، بلکه هسته اصلی اخلاق در دنیای معاصر است. مسئولیت اجتماعی دولتها ایجاب میکند که کریدورهای پروازی این مسافران را امن نگه دارند و اجازه ندهند مرزهای سیاسی، مانعی برای حیات شود. هر تالابی که خشک میشود یا هر قانونی که در برابر شکار بیرویه سکوت میکند، نشانهای از فراموشی این مسئولیت بزرگ است. ما باید درک کنیم که توسعه واقعی زمانی اتفاق می افتد که در کنار چرخهای صنعت، بال پرندگان هم با اطمینان در آسمان باز شود.
واقعیت این است که اعتبار بینالمللی هر حاکمیتی امروز با میزان احترامی که به حقوق طبیعت و پایداری محیط زیست میگذارد سنجیده میشود. ما به نگاهی نیاز داریم که در آن حفظ یک مسیر مهاجرتی، به اندازه ساخت یک زیرساخت اقتصادی اهمیت استراتژیک داشته باشد. وجدان بیدار در ساختارهای قدرت و سازمانها، باید به این باور برسد که زمین یک خانه یکپارچه است و آسیب دیدن یک پرنده در یک گوشه جهان، زنجیره ارزش زندگی را در تمام سیاره با خطر روبرو میکند. بیایید آسمان را نه به عنوان یک فضای رها شده، بلکه به عنوان بخشی از مسئولیت مشترکمان ببینیم و با پیوند دادن تخصص و انسانیت، مسیری امن برای این خلبانان کوچک طبیعت فراهم کنیم. در نهایت، شکوه یک تمدن نه در بناهای سنگی، بلکه در امنیت و آرامشی است که برای تمام ساکنان زمین، از انسان تا پرنده، فراهم آورده است.
